Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından yetkilendirilmiş uzmanlar, ETH Zürih’teki Filistin yanlısı öğrencilerin protestolarının ardından yürütülen cezai soruşturmalardan duydukları endişeyi dile getirdi.
Mayıs 2024’te ETH Zürih’te gerçekleştirilen Gazze yanlısı oturma eylemine katılan öğrenciler, İsrail askeri-sanayi kurumlarıyla iş birliklerini protesto etmişti. Protestolar sırasında yaklaşık 70 öğrenci, üniversitenin bu tür iş birliklerinden çekilmesini talep etti. ETH Zürih, öğrencileri “izinsiz giriş” nedeniyle suç duyurusunda bulunarak cezai soruşturma başlattı.
O dönemde yürütülen davalar kapsamında 38 öğrenciye ceza emri verildi, bunlardan 17’si karara itiraz etti. Mahkeme, beş öğrencinin ihlal kararlarını onaylarken, iki öğrenciyi usul yönünden akladı. Diğer öğrencilerle ilgili kararlar ise halen beklemede.
Cenevre merkezli BM İnsan Hakları Konseyi tarafından yetkilendirilmiş on uzman, bu gelişmeler üzerine düzenledikleri açıklamada, öğrencilerin temel haklarının cezai yollarla kriminalize edilmesine dikkat çekti. Uzmanlar, bu tür uygulamaların ifade özgürlüğü ve barışçıl protesto hakları açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirtti. Açıklamada, uzmanların BM adına konuşmadığı ancak hak ihlallerini izlemekle görevli oldukları vurgulandı.
ETH Zürih’in kamu fonlarıyla yürütülen araştırmalarda, potansiyel askeri kullanımların kontrol edilmediği ve araştırmaların temel bilimsel iş birliği kapsamında yürütüldüğü kaydedildi. Mayıs 2025’te İsviçre’de yürürlüğe giren çift kullanım denetim düzenlemeleri, temel araştırmalar için geçerli olmadığından, sorumluluk büyük ölçüde bireysel araştırmacılara bırakılmış durumda.
Uzmanlar, üniversite ve adli makamların, öğrencilerin barışçıl protesto haklarını koruyacak şekilde hareket etmesini ve temel özgürlüklerin cezai yollarla ihlal edilmemesini talep ediyor.
Foto;Keystone-SDA
