BERN-Orta Doğu’daki çatışmalar İsviçre frangının değer kazanmasına yol açıyor. Güvenli liman para birimi olarak öne çıkan frang, euro karşısında sabah saatlerinde 2015’ten bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaştı.
İsviçre Merkez Bankası, frangın hızlı ve aşırı değer kazanmasının fiyat istikrarı açısından bir tehdit oluşturduğunu belirterek gerektiğinde müdahale etmeye hazır olduğunu duyurdu. Ancak bankanın kullanabileceği araçlar sınırlı ve her biri ekonomiye doğrudan etkiler taşıyor.
Müdahale seçenekleri
- Faiz oranlarının düşürülmesi
BNS, frangın değer kazanmasını sınırlamak için faiz oranlarını negatif bölgeye çekebilir. Bu yöntem kısa vadede etkili olsa da, ekonomiye maliyeti yüksek ve uzun vadede sürdürülebilirliği sınırlı bir araç olarak değerlendiriliyor. - Döviz piyasasına doğrudan müdahale
Bankanın döviz piyasasında doğrudan alım-satım yaparak frangın değerini etkilemesi de mümkün. Ancak bu yöntem uzun vadede kalıcı bir çözüm sağlamıyor ve uygulamada uluslararası anlaşmalar nedeniyle kısıtlamalar söz konusu.
Uluslararası çerçeve
BNS’nin müdahale kabiliyetini sınırlayan faktörlerden biri, Eylül 2025’te ABD ile imzalanan anlaşma. Bu anlaşmaya göre, İsviçre Merkez Bankası, döviz piyasasında veya uluslararası para sisteminde haksız rekabet avantajı elde etmeyecek. Dolayısıyla doğrudan müdahale kararları Washington’a gerekçelendirilmek zorunda.
Değer kazancının arka planı
Frangın güçlenmesinin temel nedeni, İsviçre’de enflasyon farkının Euro Bölgesi ve ABD’ye kıyasla yüksek olması. Bu durum, uzun vadeli değer artışını desteklerken, mevcut jeopolitik gerilimler ve güvenli liman talebi ek baskı yaratıyor.
Merkez Bankası, frangın aşırı değer kazanmasını sınırlamak için sınırlı seçeneklere sahip olsa da, piyasaların istikrarını korumak ve fiyat istikrarını güvence altına almak amacıyla müdahalelerini dikkatle planlıyor.
