BERN– İsviçre liderliğindeki CHEOPS uzay teleskobu, bir gezegen sisteminde “yanlış yerde” bulunan kayalık bir gezegen tespit etti. Keşif, gezegen oluşumuna ilişkin mevcut teorilerin yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
İsviçre öncülüğündeki CHEOPS uzay teleskobu, bilim insanlarının gezegen sistemlerine dair yerleşik kabullerini sorgulatan bir keşfe imza attı. LHS 1903 adlı yıldızın etrafında, teorilere göre gaz devi olması gereken bir konumda kayalık bir gezegen bulundu.
Dünya’dan 116 ışık yılı uzaklıkta bulunan sistemle ilgili araştırma, Bern ve Cenevre üniversitelerinden bilim insanlarının da yer aldığı uluslararası bir ekip tarafından yürütüldü. Bulgular Science dergisinde yayımlandı.
Mevcut teorilere göre gezegen sistemleri belirli bir düzene sahip. Küçük ve kayalık gezegenler yıldızlarına daha yakın yörüngede bulunurken, büyük gaz devleri daha dış bölgelerde yer alıyor. Ancak LHS 1903 sistemi bu şemaya uymuyor.
Araştırma ekibi öncelikle çarpışma sonucu atmosfer kaybı ya da gezegenin sonradan yörünge değiştirmesi gibi mevcut teorilerle uyumlu olabilecek ihtimalleri değerlendirdi. Ancak bu açıklamalar yeterli bulunmadı.
Bunun üzerine ekip yeni bir teori ortaya koydu. Buna göre söz konusu sistemde gezegenler eş zamanlı değil, ardışık olarak oluştu. Yeni modele göre gezegen oluşumu içten dışa doğru gerçekleşti. Sistemin iç kısmındaki iki gaz devi, gaz bakımından zengin protoplanetary disk döneminde oluştu. Dışta bulunan kayalık gezegen ise daha sonra, disk içindeki gazın büyük ölçüde dağılmasının ardından meydana geldi. Bu nedenle kalın bir gaz atmosferi oluşturamadı ve kayalık yapıda kaldı.
Bern Üniversitesi’ne göre bu bulgu, son yıllarda artan ve yerleşik teorilere meydan okuyan “alışılmadık gezegen sistemleri” gözlemlerine bir yenisini ekliyor. Araştırmacılar, Güneş Sistemi’nin evrensel bir model olmadığını ve gezegen sistemlerinin düşünüldüğünden daha çeşitli olabileceğini vurguluyor.
