BERN– İsviçre hükümeti, orduyu güçlendirmeye yönelik savunma planlarında önemli adımlar atıyor. Federal Konsey, F-35 savaş uçağı alımını azaltma kararı alırken, Patriot sistemlerindeki gecikmeler nedeniyle yeni bir Avrupa hava savunma sistemi seçeneğini değerlendiriyor. Hükümet ayrıca ordunun finansmanı için katma değer vergisini geçici olarak artırarak 31 milyar frank toplamayı planlıyor.
İsviçre hükümeti, daha önce planlanan 36 adet F-35 Lightning II savaş uçağı yerine 30 uçak satın alma kararı aldı. Federal Konsey tarafından yapılan açıklamada, kalan altı uçaktan vazgeçilmesinin temel nedeninin maliyetler olduğu belirtildi.
Hükümet, mevcut finansman çerçevesinin tamamını kullanabilmek için parlamentodan 394 milyon franklık ek kredi talep etti. İsviçre halkı, Eylül 2020’de yapılan referandumda savaş uçaklarının yenilenmesi için 6,035 milyar franklık bütçeyi kabul etmişti. Tüketici fiyat endeksine göre güncellenen azami finansman hacmi ise bugün yaklaşık 6,429 milyar franka ulaştı. Federal Konseyin talep ettiği ek kredi, bu farkın karşılanmasını amaçlıyor.
Hükümete göre planlanan 30 F-35 savaş uçağı bu finansman çerçevesiyle satın alınabilecek. Ancak başlangıçta planlanan altı ek uçak için yaklaşık 1,1 milyar franklık ek bütçe gerekeceği ifade edildi.
Hava savunmasında ikinci sistem gündemde
İsviçre savunma planlarında bir diğer önemli başlık ise hava savunma sistemi. Federal Konsey, ABD üretimi MIM-104 Patriot sistemlerinin teslimatında yaşanan gecikmeler nedeniyle ikinci bir hava savunma sistemi satın alma seçeneğini değerlendirmeye aldı.
Hükümet, uzun menzilli silahlar ve insansız hava araçlarından kaynaklanan tehditlerin arttığını belirtti. Buna ek olarak Patriot sisteminin teslimatının dört ila beş yıl gecikebileceği ve bunun ek maliyetlere yol açabileceği bildirildi. ABD yönetimi Temmuz 2025’te Ukrayna’ya öncelik verileceğini açıklamıştı.
Bu gelişmeler üzerine Federal Konsey, savunma bakanlığına ek bir hava savunma sistemi seçeneğini inceleme talimatı verdi. Hükümet, yeni sistemin mümkünse Avrupa üretimi olmasını tercih ediyor. Böylece hem ABD’ye olan askeri bağımlılığın azaltılması hem de sistemlerin erişilebilirliğinin güvence altına alınması hedefleniyor.
Söz konusu yeni savunma sistemi için gerekli kredilerin ileride ordu bütçesi kapsamında veya özel bir savunma paketiyle parlamentoya sunulabileceği belirtildi. Konuya ilişkin somut bir projenin 2027 yazında açıklanması bekleniyor.
Ordu için 31 milyar franklık finansman planı
İsviçre hükümeti ayrıca ordunun finansmanını güçlendirmek amacıyla yeni bir mali plan hazırladı. Buna göre katma değer vergisinin on yıl boyunca 0,8 puan artırılması öneriliyor. Planın hayata geçirilmesi durumunda ordu ve güvenlik alanları için yaklaşık 31 milyar frank ek kaynak sağlanması öngörülüyor.
Savunma Bakanı Martin Pfister tarafından ocak ayında açıklanan proje, siyasi çevrelerde yoğun tartışma yarattı. Federal Konsey eleştirilere rağmen planı geri çekmedi ve tasarıyı danışma sürecine açtı.
Danışma sürecinin Mayıs ayına kadar devam edeceği bildirildi. Vergi artışının uygulanabilmesi için 2027 yazında halk oylaması yapılması planlanıyor. Teklif kabul edilirse artışın 2028 yılından itibaren yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
İsviçre hükümeti, savunma harcamalarındaki bu genişleme planlarının ülkenin ve nüfusun olası güvenlik tehditlerine karşı daha iyi korunmasını sağlamayı amaçladığını açıkladı.
