BERN- 8 Mart 2026 federal referandumunda İsviçre genelinde seçmenler dört ulusal konuda oy kullandı. Bireysel vergilendirme kabul edilirken, kamu yayıncılığı ücreti, iklim fonu ve nakit para girişimi halk çoğunluğu tarafından reddedildi.
İsviçre’de 8 Mart 2026 tarihinde düzenlenen federal referandumda seçmenler dört ana ulusal konu üzerinde karar verdi. Resmi kaynaklara göre katılım oranı sandığa giden seçmenlerin yaklaşık yüzde 56’sı seviyesinde gerçekleşti. Bu, son yıllardaki oylama ortalamalarına yakın bir katılım olarak değerlendirildi.
Referandumda ilk önemli sonuç bireysel vergilendirme reformu oldu. Seçmenlerin yaklaşık yüzde 56’sı “evet” oyu vererek evli çiftlerin artık ortak vergi beyannamesi yerine ayrı ayrı vergilendirilmesini sağlayan federal yasa değişikliğini kabul etti. Bu reform, mevcut sistemde evli çiftlerin gelirlerinin birleştirilerek vergilendirilmesinden kaynaklanan “evlilikte vergi cezası” olarak adlandırılan durumu sona erdirmeyi amaçlıyor.
1. Bireysel Vergilendirme Reformu
Sonuç: Kabul edildi
Katılım: Yaklaşık %56
Evet: %56 | Hayır: %44
Referandumun en çok tartışılan konusu, evli çiftlerin ayrı ayrı vergilendirilmesini öngören reform oldu. Yeni sistemle, evli çiftler artık ortak vergi beyannamesi vermeyecek; her biri kendi gelirini kendi adına beyan edecek. Bu, “evlilikte vergi cezası” olarak bilinen mevcut uygulamayı sona erdiriyor.
Etki:
- Kadınların çalışma saatlerini düşürme veya iş hayatından çekilme yönündeki ekonomik baskıyı azaltacak.
- Çalışan eşin gelirinin kendi vergisine tabi olması, kazanç ve emeklilik primlerini artıracak.
- Federal hükümet, reformun iş gücüne katılımı artırarak on binlerce ek istihdam yaratabileceğini öngörüyor.
Diğer bir başlık olan SRG SSR’ye ilişkin ücret düşürme girişimi ise geniş bir halk çoğunluğu tarafından reddedildi. Bu girişimde seçmenlerin yaklaşık yüzde 62’si “hayır” oyu kullandı; böylece radyo ve televizyon yayın lisans ücretinin 200 frank ile sınırlandırılmasına yönelik teklif kabul görmedi.
2. SRG SSR Lisans Ücretini Düşürme Girişimi
Sonuç: Reddedildi
Katılım: Yaklaşık %56
Evet: %38 | Hayır: %62
Bu girişim, kamu yayıncılığı ücretlerinin 200 frank ile sınırlandırılmasını öngörüyordu. Seçmenler çoğunlukla “hayır” dedi ve mevcut lisans ücretlerinde değişiklik yapılmadı.
Etki:
- Kamu yayıncılığı finansmanı mevcut seviyede korunacak.
- Medya sektörünün bağımsızlığı ve sürdürülebilirliği sağlanmaya devam edecek.
İklim politikalarıyla ilgili olarak sunulan iklim fonu girişimi de seçmenler tarafından net bir biçimde reddedildi. Bu teklif, federal düzeyde yeni bir fon aracılığıyla iklim projelerine finansman sağlanmasını öngörüyordu ancak yaklaşık yüzde 71 “hayır” oyuyla reddedildi.
3. İklim Fonu Girişimi
Sonuç: Reddedildi
Katılım: Yaklaşık %56
Evet: %29 | Hayır: %71
Bu girişim, federal düzeyde yenilenebilir enerji ve çevre projeleri için özel bir fon oluşturmayı amaçlıyordu. Seçmenlerin çoğunluğu, girişimin ekonomik ve sosyal etkilerinin yeterince dengeli olmadığı gerekçesiyle reddetti.
Etki:
- İsviçre’de iklim politikalarına ek fon sağlama planı askıya alındı.
- Yeşiller ve Sosyal Demokrat Parti, federal hükümetten 2050 hedefleri doğrultusunda somut önlemler talep ediyor.
Oy pusulasında yer alan nakit para girişimi de yeterli çoğunluğu bulamadı; seçmenlerin yaklaşık yüzde 45’i “evet” derken yüzde 55’i “hayır” dedi. Ancak bu konuda Federal Konsey ve Parlamentosunun sunduğu karşı teklif, seçmenlerin yaklaşık yüzde 73’ü tarafından desteklendi. Bu sonuç, nakit para ile ilgili anayasal güvence teklifinin geniş bir çoğunlukla kabul edildiğini gösteriyor.
4. Nakit Para Girişimi ve Karşı Teklif
Sonuç: Girişim reddedildi, karşı teklif kabul edildi
Katılım: Yaklaşık %56
Girişim: Evet %45 | Hayır %55
Karşı Teklif: Evet %73 | Hayır %27
Nakit para girişimi, İsviçre’de nakit kullanımını anayasal güvence altına almak istiyordu. Seçmenler orijinal girişimi reddetti, ancak Federal Konsey’in sunduğu karşı teklif büyük çoğunlukla kabul edildi.
Etki:
- Nakit para kullanımı anayasal güvence altına alınmış oldu.
- Para politikaları ve finansal sistemde istikrar sağlanacak.
Bu dört ulusal karar, İsviçre’nin vergi, medya, iklim ve finans politikalarının yönünü belirleyecek önemli gelişmeler olarak öne çıkıyor. Referandumda seçmenlerin çoğunluğunun yönettiği net tercihler, ülke gündeminde tartışılan reform ve politikalar üzerinde belirleyici oldu. Kesin sonuçların kanton bazında dağılımları ve resmi rakamlar, ilerleyen günlerde Federal Şansölyelik tarafından yayımlanacak ayrıntılı raporlarla kesinleşecek.
