İsviçre’de rahip olmak isteyen adaylara uygulanan psikolojik değerlendirmelerde bazı adaylar elenirken, riskli bulunan kişilere ait dosyaların yalnızca kilise içinde kapalı tutulması tartışma yarattı.
Katolik Kilisesi’nde pedofili skandallarının ardından uygulamaya konulan “sıfır tolerans” politikası kapsamında İsviçre’de rahip adayları artık çok aşamalı bir değerlendirme sürecinden geçiriliyor. Ancak bu sürecin şeffaflığı konusunda soru işaretleri sürüyor.
Geçtiğimiz baharda başlatılan pilot uygulama kapsamında 72 rahip adayı psikolojik ve mesleki uygunluk testlerine tabi tutuldu. Bu adaylardan bazılarının değerlendirme sürecinin olumsuz sonuçlandığı, bu nedenle kilise ile yollarının ayrıldığı belirtiliyor. Buna karşın, kaç adayın elendiği kamuoyuyla paylaşılmadı.
İsviçre basınında yer alan haberlere göre, elenen veya riskli bulunan adaylara ait kişisel dosyaların erişimi yalnızca ilgili piskoposlukların eğitim sorumlularıyla sınırlı tutuluyor. Dosyalar ne bağımsız kurumlara ne de kilise bünyesindeki istismar inceleme birimlerine açılıyor.
Bu durum, Katolik Kilisesi içinde de görüş ayrılıklarına yol açtı. Bazı kilise kurumları, bu dosyaların daha geniş denetime açılmasını savunurken, piskoposluklar gizlilik ilkesini öne çıkarıyor. Yetkililer, adaylara ait verilerin sadece piskoposlar ve ilahiyat seminerlerinin sorumluları tarafından görülebildiğini doğruluyor.
Uygulamada karar yetkisi tamamen piskoposluklara ait. Önceki değerlendirme aşamalarında uyarı işaretleri ortaya çıksa bile, nihai kabul ya da reddin kilise hiyerarşisi içinde alındığı belirtiliyor. Bu durum, pedofili eğilimi ya da ciddi psikolojik sorunlar tespit edilen kişilerin rahipliğe kabul edilme riskini gündeme getiriyor.
Kilise hukuku uzmanları, dosyaların bu denli sınırlı erişime açık olmasını eleştirerek, uygulamanın daha çok “göstermelik bir önlem” izlenimi verdiğini savunuyor. Eleştirilere göre, gerçek bir önleme mekanizması için bilgi paylaşımının ve denetimin güçlendirilmesi gerekiyor.
İsviçre Piskoposlar Konferansı ise, açıkça olumsuz değerlendirme alan bir adayın kabul edilmesinin kilise hukukuna aykırı olacağını vurguluyor. Dosyaların piskoposluklar arasında nasıl paylaşılacağı ve psikolojik değerlendirmelerden kimin sorumlu olacağı konularının hâlen netleştirilme aşamasında olduğu, bu konuda kararların mart ayında yapılacak toplantıda ele alınacağı bildiriliyor.
