İsviçre’de Federal Konsey’in bazı sığınmacıların seyahat hakkını sınırlamayı öngören projesi siyasi tartışmalara yol açtı. Yalnızca Merkez (Die Mitte) ve PLR projeyi desteklerken, hem sol partiler hem de sağcı popülist İsviçre Halk Partisi (SVP/UDC) farklı gerekçelerle karşı çıkıyor.
Federal hükümetin önerisine göre, sığınmacılar, geçici olarak kabul edilenler ve korumaya ihtiyaç duyan kişiler artık kendi ülkelerine veya başka yerlere seyahat edemeyecek. Göçten Sorumlu Devlet Sekreterliği (SEM), yalnızca istisnai durumlarda seyahat izni verebilecek; örneğin S statüsüne sahip Ukraynalılar için bu mümkün olacak. Önceki uygulamada çeyrek dönem başına 15 gün olan izin, artık altı ayda 15 günle sınırlandırıldı.
Sol partiler ve OSAR projeye karşı
İsviçre Mülteci Yardım Örgütü (OSAR), bu yasağı sert şekilde eleştirerek, temel haklara gereksiz ve ağır kısıtlamalar getirdiğini savunuyor. OSAR, istisnaların çok sınırlı olduğunu ve yalnızca çok az sayıda kişinin yararlanabileceğini belirtiyor. Örgüt, sığınmacıların gerçek durumu gözetilerek düzenlemelerde değişiklik yapılmasını talep ediyor ve savaş nedeniyle yerinden edilen herkes için tek tip insani koruma statüsü öneriyor. Bu uygulamanın, S statüsüne sahip Ukraynalılar ile geçici kabul edilen diğer yabancılar arasındaki “kabul edilemez eşitsizliği” ortadan kaldıracağı belirtiliyor.
Yeşiller de seyahat yasağını ağır buluyor ve göç alanındaki diğer sıkılaştırmalarla birlikte değerlendirildiğinde eleştiriyor. Parti ayrıca, istisnai durumlarda verilen 30 günlük azami süreyi de yetersiz buluyor. Sosyalist Parti (PS) ise azami sürenin kaldırılmasını ve acil durumlarda işlem sürelerinin kısaltılmasını talep ediyor; istisnaların temel haklara uygun olması gerektiğini savunuyor. Liberaller ise aile ziyaretleri için engellerin azaltılmasını istiyor.
Sağcı popülist İsviçre Halk Partisi (SVP/UDC) farklı gerekçelerle karşı çıkıyor
SVP/UDC, önerinin temel ruhunu, yani ülkelerine dönüşlerde sıkı yasak ve net yaptırım mekanizmalarını desteklese de uygulamadan memnun değil. Ukrayna’dan gelen savunmasız kişilere seyahat izni verilmesini, Federal Konsey’in AB düzenlemelerine boyun eğmesi olarak yorumluyor ve bunun İsviçre halkı ile seçilmiş temsilcilerin kararlarına aykırı olduğunu belirtiyor. Parti, herhangi bir dönüşün S statüsünün otomatik iptalini gerektirmesi ve istisnaların çok kısıtlı olması gerektiğini savunuyor.
Merkez ve PLR partisi destekliyor
Merkez partisi, genel seyahat yasağının haklı olduğunu kabul etmekle birlikte, bazı meşru sebeplerle yurtdışına çıkışın gerekebileceğini ve projede belirtilen kişisel nedenleri olumlu karşılıyor. Ukraynalı mültecilere verilen istisna da destekleniyor. Parti ayrıca, S statüsü farklı bağlamlarda uygulanırsa Federal Konsey’in düzenlemeyi yeniden gözden geçirme isteğini destekliyor.
PLR ise istisnai düzenlemenin sınırlı süreli ve düzenli aralıklarla gözden geçirilmesini istiyor. Ayrıca suiistimallere karşı açık ve etkili önlemler talep ediyor. Genel olarak, PLR projenin hukuki tutarlılığı sağladığını ve Schengen ile AB uygulamalarıyla uyumlu olduğunu değerlendiriyor.
