ZÜRİH-Zürih Kantonu’ndaki SVP, konut kiralamada İsviçre vatandaşlarına ve uzun süredir bölgede yaşayanlara öncelik tanınmasını isteyen bir halk girişimi sundu. Girişim hem siyasi hem hukuki tartışma yarattı.
İsviçre’nin Zürih Kantonu’nda sağ popülist SVP partisi, konut kiralamada “yerli önceliği” getirmeyi amaçlayan bir kantonal halk girişimini resmen sundu. “Recht auf Heimat – Wohnige für eusi Lüüt” adı verilen girişim için gerekli imza sayısı aşıldı ve dosya kanton hükümetine teslim edildi.
Girişim, Zürih’te artan konut sıkıntısı nedeniyle İsviçre vatandaşlarının ve uzun süredir kantonda yaşayan kişilerin ev bulmakta zorlandığı gerekçesine dayanıyor. SVP’ye göre, mevcut konut piyasasında yerel halk giderek daha fazla dışlanıyor.
Öneriye göre, bir konut kiralanırken öncelik iki gruba verilecek: İsviçre pasaportuna sahip olanlar ve en az on yıldır aralıksız biçimde Zürih Kantonu’nda yaşayan kişiler. Bu iki grup eşit kabul ediliyor. Ev sahipleri, bu koşulları sağlayan başvuru sahipleri arasında serbestçe seçim yapabilecek.
Kendisinin haksız yere elendiğini düşünen kiracı adayları, resmi uzlaştırma kurumlarına başvurabilecek. Girişim metninde, kurallara uymayan ev sahiplerine yaptırım uygulanabileceği de belirtiliyor.
Ancak bu “yerli önceliği” düzenlemesi hemen yürürlüğe girmeyecek. Girişime göre uygulama, İsviçre nüfusunun 10 milyonu aşması halinde devreye sokulacak. Bu eşik, ülke genelinde göç ve nüfus artışı tartışmalarıyla doğrudan bağlantılı.
Girişimin hukuki açıdan geçerli olup olmadığı ise belirsiz. Bazı hukukçular, konut piyasasında vatandaşlığa dayalı bir önceliğin üst hukuka ve ayrımcılık yasağına aykırı olabileceğini savunuyor. Buna karşılık SVP, uygulamanın geçici ve sınırlı olduğunu, benzer bir yaklaşımın iş piyasasında hâlihazırda kullanıldığını belirtiyor.
Şimdi süreç Zürih Kantonu hükümetinin incelemesiyle devam edecek. Hükümet, girişimin hukuka uygunluğunu değerlendirerek kanton parlamentosuna bir rapor sunacak. Son sözü ise kanton parlamentosu söyleyecek. Kararın Federal Mahkeme’ye taşınması da mümkün.
