CENEVRE– BM İnsan Hakları Konseyi, yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinden kullanımına kadar her aşamada uluslararası hukuka uyması gerektiğini açıkladı. İnsan haklarına aykırı uygulamaların yasaklanması ve yapay zekâ tarafından alınan kararların insan denetiminde olması çağrısı yapıldı.
BM İnsan Hakları Konseyi, yapay zekânın insan hakları üzerindeki etkilerine ilişkin ilk kararını Cenevre’de kabul etti. Salı günü kabul edilen karar, yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinden kullanımına kadar tüm aşamalarda uluslararası hukuka uygun hareket etmesini öngörüyor.
Konsensüsle kabul edilen kararda, insan haklarına saygı göstermeyen yapay zekâ uygulamalarının yasaklanması gerektiği belirtildi.
Yapay zekâ kararlarında insan denetimi
Konsey, devletlere yapay zekânın insan hakları üzerindeki etkilerini dikkate alan yasal ve düzenleyici çerçeveler oluşturma çağrısı yaptı.
Bu kapsamda ayrımcılığın ve yapay zekânın yol açabileceği diğer olumsuz etkilerin önlenmesi istendi. Yapay zekâ destekli kararların ise mutlaka bir insan tarafından denetlenmesi ve bu süreçlerde sorumlulukların açık şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Kararda ayrıca gelişmekte olan ülkelerin de yapay zekânın nasıl düzenleneceğine ilişkin uluslararası görüşmelere katılabilmesi gerektiği ifade edildi.
Konu Cenevre’de yeniden ele alınacak
Yapay zekânın düzenlenmesi konusu, gelecek yıl haziran ayında Cenevre’de yapılması planlanan Küresel Yapay Zekâ Zirvesi’nde de ele alınacak.
İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi’nin ise karar kapsamında bir yıl içinde rapor hazırlaması bekleniyor. Konseyin yapay zekâ konusunu gelecek haziran ayında yeniden görüşmesi planlanıyor.
BM kararı, ülkeler arasındaki uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve yapay zekâ alanındaki farklı girişimlerin daha uyumlu hale getirilmesi çağrısını da içeriyor.
Konsey ayrıca dijital kamu kaynaklarının geliştirilmesini ve özellikle dijital altyapıya erişimin artırılmasını istedi.
Kadın ve kız çocukları için de özel koruma çağrısı
Konsey, yapay zekâ konusundaki kararın yanı sıra dijital teknolojiler bağlamında kadınların ve kız çocuklarının insan haklarının korunmasına ilişkin ikinci bir kararı da ilk kez görüştü ve oybirliğiyle kabul etti.
Kararda, dijital teknolojilerin kullanılmasını kolaylaştırdığı toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesi gerektiği vurgulandı.
