BERN– İsviçre hükümeti, Avrupa Birliği ile ilişkileri güçlendirmeyi amaçlayan “Bilateraller III” anlaşma paketini parlamentoya gönderdi. Elektrik, sağlık ve gıda güvenliği gibi alanları kapsayan anlaşmaların, uluslararası gerilimlerin arttığı bir dönemde İsviçre ile Brüksel arasındaki ilişkileri istikrarlı tutması hedefleniyor.
İsviçre hükümeti, Avrupa Birliği ile ilişkileri düzenleyen yeni anlaşma paketi olan Bilateraller III için hazırlanan resmi mesajı parlamentoya iletti. Federal hükümet, bu paketle İsviçre ile Brüksel arasındaki ilişkilerin uluslararası düzeyde artan siyasi ve ekonomik gerilimler ortamında istikrarlı ve güvenilir şekilde sürdürülmesini amaçlıyor.
Hükümet tarafından “dengeli ve stratejik açıdan tutarlı” olarak tanımlanan anlaşma paketi, daha önce yürürlüğe giren Bilateraller I ve Bilateraller II anlaşmalarını tamamlayıcı nitelik taşıyor. Yeni düzenlemeler özellikle elektrik piyasası, sağlık alanı ve gıda güvenliği gibi sektörleri kapsıyor. Ayrıca İsviçre’nin Avrupa Birliği’nin önemli araştırma programlarından biri olan Horizon Europe programına katılımını da güvence altına alıyor.
Başkent Bern’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Konfederasyon Başkanı Guy Parmemin, anlaşma paketinin İsviçre ile Brüksel arasındaki ilişkileri istikrara kavuşturma yönünde önemli bir adım olduğunu söyledi. Parmelin, federal hükümetin uzun süredir savunduğu “ikili anlaşmalar yolu”nun İsviçre için en uygun çözüm olmaya devam ettiğini ifade etti.
Parmelin’e göre anlaşmalar, İsviçre’nin Avrupa Birliği iç pazarına sektörel katılımını sürdürmesini sağlarken aynı zamanda ülkenin siyasi hareket alanını koruyacak. Bu sayede şirketler için daha öngörülebilir ve güvenilir çerçeve koşulları oluşturulması hedefleniyor.
Yeni düzenlemeler kapsamında uluslararası demiryolu taşımacılığı İsviçre’nin belirlediği koşullar çerçevesinde açılacak. Ücret ve çalışma koşullarının ise İsviçre standartlarına göre korunacağı belirtildi. Elektrik anlaşmasının ülkenin enerji arz güvenliğini güçlendirmesi beklenirken, gıda güvenliği ve sağlık alanındaki düzenlemelerin de İsviçreli tüketiciler için avantaj sağlayacağı ifade edildi.
Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, uzun süren müzakerelerin ardından ortaya çıkan anlaşmaları “ülke için iyi bir sonuç” olarak nitelendirdi. Cassis, dünyadaki hızlı değişime dikkat çekerek İsviçre’nin bu gelişmeler karşısında hareketsiz kalamayacağını söyledi.
Cassis ayrıca anlaşmaların İsviçre’nin demokratik haklarını sınırlamadığını vurguladı. Parlamentonun yetkilerinin korunacağını ve halkın referandum hakkının devam edeceğini belirten Cassis, Avrupa Birliği hukukunun dinamik şekilde uyarlanmasının ancak İsviçre’nin bilinçli ve bilgilendirilmiş kararıyla mümkün olacağını dile getirdi.
Anlaşmalar kapsamında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde ise bir tahkim mahkemesi görev yapacak. European Court of Justice yalnızca Avrupa Birliği hukukunun yorumlanması gerektiğinde danışılan bir kurum olacak.
Adalet Bakanı Beat Jans da anlaşmaların İsviçre’nin Avrupa’nın merkezindeki egemenliğini ve hareket kabiliyetini koruyan “akıllı düzenlemeler” olduğunu söyledi. Jans, ekonomik refah ile göçün çoğu zaman birlikte ilerlediğini ancak göç politikasının esas olarak çalışma hayatına dayalı olmaya devam edeceğini belirtti.
Yeni düzenlemeye göre uzun süreli oturum hakları yalnızca çalışan kişiler ve aileleri için geçerli olacak. Yıllık başvuru sayısının 100 binlere ulaşacağı yönündeki endişelerin gerçekçi olmadığını belirten Jans, başvuruların 4 bin ile 20 bin arasında olmasının daha olası olduğunu ifade etti.
Bilateraller III paketi yapısal olarak birkaç ayrı kararnameye bölündü. Bunlardan biri mevcut iç pazar anlaşmalarının güncellenmesi, devlet yardımları kuralları, Avrupa Birliği programlarına katılım ve İsviçre’nin mali katkısını kapsayan “istikrar paketi” niteliği taşıyor. Diğer bölümler ise elektrik, gıda güvenliği ve sağlık alanlarında yeni anlaşmaları içeriyor.
Paket ayrıca üç yeni federal yasa hazırlanmasını öngörüyor. Bunlar devlet yardımlarının denetlenmesi, mesleki yeterliliklerin tanınmasında idari iş birliği ve Avrupa’daki uyum politikalarını desteklemek için İsviçre’nin katkılarına ilişkin düzenlemeleri kapsıyor. Bunun yanında toplam 36 federal yasada değişiklik yapılması planlanıyor.
Federal hükümet, 30 Nisan 2025’te aldığı karar doğrultusunda anlaşma paketinin tamamının uluslararası anlaşmalar için uygulanan isteğe bağlı referanduma sunulmasını da önerdi. Bu durumda parlamentonun onayının ardından İsviçre halkı da anlaşmalar hakkında söz sahibi olabilecek.
