BRÜKSEL– Konfederasyon Başkanı Guy Parmelin ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Brüksel’de yeni sözleşme paketine imza attı. Anlaşmaların enerji, gıda güvenliği ve sağlık alanlarında iş birliğini derinleştirmesi hedefleniyor.
İsviçre ile Avrupa Birliği arasında uzun süredir müzakere edilen yeni anlaşma paketi, Brüksel’de düzenlenen törenle imzalandı. İmzalar, Konfederasyon Başkanı Guy Parmelin ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından atıldı.
Von der Leyen, törende yaptığı açıklamada “Bugün Avrupa Birliği ve İsviçre için önemli bir gün. AB ile İsviçre coğrafi olarak komşu olabilir ancak ortaklığımız bir tercihten öte, güçlü bir inanca dayanıyor” ifadelerini kullandı.
Guy Parmelin ise Federal Konsey’in anlaşmayı dengeli ve her iki taraf için de avantajlı gördüğünü belirterek, paketin refah, istihdam ve istikrar için bir motor işlevi göreceğini, vatandaşlara, ekonomiye ve topluma katkı sağlayacağını söyledi.
Yeni anlaşmalar, İsviçreli şirketlerin belirli ve açık biçimde tanımlanmış alanlarda AB iç pazarına engelsiz erişimini güvence altına almayı amaçlıyor. Buna karşılık İsviçre, ilgili alanlarda AB hukukunu üstlenmeyi ve yapısal olarak daha zayıf AB bölgelerine mali katkı sağlamayı taahhüt ediyor. Bu katkının 2030’dan itibaren yıllık 350 milyon franka yükselmesi öngörülüyor. Hâlihazırda bu miktar yılda yaklaşık 130 milyon frank seviyesinde bulunuyor.
Anlaşma paketi, 2021 yılında İsviçre’nin on yılı aşkın süredir müzakere edilen önceki iş birliği paketini ani şekilde sonlandırmasının ardından geldi. O dönemde Federal Konsey, söz konusu metnin olası bir halk oylamasında kabul edilme şansının bulunmadığını açıklamıştı.
Yeni paket de büyük olasılıkla referanduma sunulacak. Muhalif çevreler anlaşmayı “AB’ye tabiiyet sözleşmesi” olarak nitelendirirken, destekleyenler ise mevcut ikili anlaşmaların güncellenmemesi halinde zamanla etkisini yitireceğini ve özellikle AB’ye ihracat yapan İsviçreli şirketler açısından hukuki ve planlama belirsizliği doğacağını savunuyor. Birçok anlaşma, AB mevzuatındaki değişiklikler nedeniyle artık güncel kabul edilmiyor.
Federal Konsey, yeni metnin 2021’deki taslağa kıyasla daha iyi koşullar içerdiğini belirtiyor. Buna göre İsviçre, yeni AB düzenlemelerini üstlenme konusunda daha fazla esneklik elde etti. Ayrıca belirli koşullar altında göçü sınırlama imkânı da korunuyor.
AB tarafı ise paketin 460 milyon tüketiciden oluşan pazara sorunsuz erişim sağlayacağını, karşılıklı ekonomik fayda yaratacağını ve özellikle tıbbi ürünler ile gıda ticaretinde standartların uyumlaştırılması sayesinde hukuki güvenliği artıracağını vurguladı. Düzenlemelerin sınır ötesi çalışanlar için de daha net kurallar getirmesi bekleniyor.
Taraflar ayrıca tarım ürünleri ticaretine ilişkin anlaşmadaki uyuşmazlık çözüm mekanizmalarını da güncelleyerek, bunları en yeni serbest ticaret anlaşmalarıyla uyumlu hâle getirdi.
