İsviçre mühimmatı dolaylı yollardan Rusya’ya ulaştı

BERN – İsviçre’de üretilen keskin nişancı mühimmatının, ihracat yasağına rağmen dolaylı yollarla Rusya’ya ulaştığı ortaya çıktı. NZZ am Sonntag gazetesinin araştırmasına göre, İsviçreli silah üreticisi Ruag’ın mühimmatı önce Slovenya’ya, ardından Kırgızistan üzerinden Rusya’ya gönderildi. Olay, İsviçre’de savaş malzemelerinin ihracatına ilişkin yasanın değiştirilmesinin oylandığı dönemde yeni bir tartışma başlattı.

Mühimmat Slovenya ve Kırgızistan üzerinden Rusya’ya gitti

Araştırma, Moskova’daki uygunluk sertifikaları kayıtlarına dayanıyor. Bu kayıtlarda İsviçreli Ruag şirketinin mühimmatına ilişkin iki teslimat bulunuyor. Teslimatlardan biri Aralık 2022’de, diğeri ise Nisan 2023’te kaydedildi.

İsviçre, 2014’ten bu yana Rusya’ya yeni savaş malzemesi ihracatına izin vermiyor. Buna rağmen mühimmatın farklı ülkeler üzerinden Rusya’ya ulaştığı belirtiliyor.

NZZ am Sonntag’ın araştırmasına göre, Thun kentinde üretilen mühimmat yasal olarak Slovenya’ya gönderildi. Avrupa Birliği ve NATO üyesi olan Slovenya’daki bir özel silah tüccarı, mühimmatı daha sonra Kırgızistan’a sattı. Haberde, bu satışın Slovenya hükümetinin bilgisi veya onayı dâhilinde gerçekleşmiş olabileceği ifade edildi. Mühimmatın buradan Rusya’ya ulaştığı tahmin ediliyor.

Yeniden ihracat tartışması büyüyor

Olay, özel silah tüccarlarının başka ülkelere yaptığı satışların nasıl denetlendiği sorusunu gündeme getirdi. Mevcut uygulamada özel silah tüccarlarından, satın aldıkları İsviçre yapımı savaş malzemelerini başka ülkelere satmayacaklarına ilişkin yeniden ihracat taahhüdü istenmiyor. Devlet kurumlarından yapılan alımlarda ise farklı kurallar uygulanabiliyor.

İsviçre Sosyal Demokrat Partisi (SP) milletvekili Fabian Molina, olayın bu tür taahhütlerden vazgeçilmesinin yaratabileceği riskleri gösterdiğini söyledi. Molina, İsviçre yapımı savaş malzemelerinin dolaylı yollarla otoriter ülkelere ve savaşları destekleyen aktörlere ulaşabileceği uyarısında bulundu.

İsviçre Halk Partisi (SVP) milletvekili Michael Götte ise ihracat sırasında istenmeyen teslimatların tamamen önlenemeyeceğini savundu. Götte, eski veya yeni yasa uygulansa da yüzde 100 güvenliğin sağlanamayacağını belirterek ihracatın ülkenin güvenliği ve ekonomisi açısından önemine dikkat çekti.

SECO olayla ilgili inceleme başlattı

İsviçre Ekonomi Devlet Sekreterliği (SECO), NZZ am Sonntag’a yaptığı açıklamada söz konusu teslimatın ayrıntılarını incelediğini bildirdi.

SECO, Mart 2024’ten bu yana yurt dışındaki özel silah tüccarlarından yazılı açıklama talep ediyor. Tüccarların bu belgede İsviçre’den aldıkları silah ve mühimmatı hangi ülkede satmayı planladıklarını belirtmeleri gerekiyor. Ancak bu belge, ürünlerin başka ülkelere yeniden gönderilmeyeceğine ilişkin resmî taahhütle aynı kapsamda değil.

Yasa değişikliği ay sonunda halk oylamasına sunulacak

İsviçre’de savaş malzemelerinin ihracatına ilişkin yasa değişikliği Kasım ayının sonunda halk oylamasına sunulacak. Değişiklik kabul edilirse, yeniden ihracat taahhüdü uygulaması kaldırılacak; İsviçre bazı durumlarda yabancı devletlerden bu yönde güvence isteyebilecek.

Yetkililer açısından temel tartışma, İsviçre yapımı silah ve mühimmatın başka ülkelere aktarılmasının nasıl denetleneceği. Özel alıcıların yaptığı satışlarda olduğu gibi, mevcut yasada da değişiklik sonrasında da İsviçre silahlarının üçüncü ülkelere aktarılması konusunda belirli risklerin devam edeceği belirtiliyor.

Güncel haberler