İSVİÇRE– İsviçre’de başlatılan yeni halk girişimi, uçak biletlerine vergi getirerek toplu taşımayı güçlendirmeyi ve demiryolu ulaşımını teşvik etmeyi amaçlıyor.
Çevre örgütü Straffico, hava taşımacılığına vergi uygulanarak toplu taşıma sisteminin genişletilmesini hedefleyen yeni bir halk girişimi başlattı. Girişim, “Güçlü toplu taşıma ve adil uçak bileti fiyatları (Mobilite Vouchers Initiative)” adını taşıyor.
Girişimi destekleyenler, hava trafiğinin rekor seviyelere ulaştığını ve bunun iklim üzerinde ciddi olumsuz etkiler yarattığını belirtiyor. Girişim eş başkanı ve Yeşiller Partisi milletvekili Franziska Ryser, 2050 karbon nötr hedefi için geniş destek görebilecek etkili önlemlerin gerektiğini ifade ediyor.
Girişim metnine göre uçakla seyahat, çevresel etkisi çok daha yüksek olmasına rağmen tren yolculuğundan daha ucuz kalıyor. Bu nedenle “kirleten öder” ilkesi doğrultusunda uçak biletlerine en az 30 İsviçre frangı ek ücret getirilmesi öneriliyor. Ücretin uçuş mesafesi ve sınıfına göre değişmesi planlanıyor.
Ayrıca özel jet kalkışları için en az 500 frank vergi uygulanması öngörülüyor. Kesin oranların Federal Konsey ve parlamentonun belirleyeceği bildirildi.
Girişimden yıllık yaklaşık 1,5 milyar frank gelir elde edilmesi bekleniyor. Bu gelirin en az üçte ikisinin halka yıllık yaklaşık 110 frank değerinde toplu taşıma kuponu olarak geri dağıtılması planlanıyor. Bu kuponların yerel, ulusal ve uluslararası ulaşımda kullanılabileceği belirtiliyor.
Kalan gelirin ise komşu ülkelere daha güçlü ve erişilebilir demiryolu bağlantılarının geliştirilmesi için kullanılacağı ifade edildi.
Destekleyenler, bu sistemden toplumun yaklaşık yüzde 90’ının fayda sağlayacağını, yalnızca sık uçan veya business sınıfı yolculuk yapan küçük bir kesimin daha fazla ödeme yapacağını savunuyor.
Girişim, sol partiler ve çeşitli çevre ve ulaşım örgütleri tarafından destekleniyor. İmza toplama süresi Ekim 2027’ye kadar devam edecek.
Uçak bileti vergisi konusu İsviçre’de uzun süredir tartışılıyor. 2021’de CO2 yasasının reddedilmesiyle benzer bir düzenleme kabul edilmemişti. Parlamentoda yapılan birçok girişim de sonuçsuz kalmıştı. Anketlere göre ise İsviçrelilerin yaklaşık üçte ikisi böyle bir vergiye destek veriyor.
