Resmî enflasyon 2025 için %0,2 olarak tahmin edilse de, haneler temel ürün ve hizmetlerde hissedilir fiyat artışıyla karşı karşıya. Konut, enerji ve sağlık giderleri bütçeleri zorluyor.
İsviçre’de resmi enflasyon 2025 yılı için yalnızca %0,2 olarak öngörülmüş olsa da, halk günlük yaşamda fiyat artışlarını açık şekilde hissediyor. Tüketici fiyat endeksine göre, son beş yılda temel ürün ve hizmetlerin fiyatı ortalama %7 yükseldi. Bu artış, İsviçre için alışılmadık bir durum; 1994–2021 arasında fiyatlar büyük ölçüde sabit kalmıştı.
Konut, enerji ve temel giderler haneler için en büyük mali yükü oluşturuyor. Haneler bütçelerinin yaklaşık %27’sini kiraya ve yan giderlere ayırıyor. SRF analizine göre “konut ve enerji” kategorisinde fiyatlar son beş yılda %15 arttı. Elektrik, ısıtma, gaz ve merkezi ısıtma maliyetleri aynı dönemde %47 yükseldi. Enerji fiyatlarındaki artışın temel nedenlerinden biri, Ukrayna’daki savaş ve küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar. Ayrıca, evlerin bakım ve onarım giderleri de yükseldi.
Kiracılar kadar ev sahipleri de artan maliyetlerden etkileniyor. Restoran, otel ve kültürel etkinliklerin fiyatları da son yıllarda belirgin şekilde yükseldi; özellikle Covid-19 salgını sırasında uğradıkları zararlar sonrası fiyat artışına gidildi. Tek istisna telekomünikasyon sektörü; güçlü rekabet sayesinde telefon ve internet fiyatları düştü.
Sağlık giderleri de halkın bütçesini zorlayan bir diğer alan. Haneler, özellikle sağlık sigortası primlerindeki artıştan şikâyetçi. Resmî tüketici fiyat endeksi, yalnızca ilaç, medikal cihaz, laboratuvar ve hastane hizmetlerini kapsıyor; sağlık sigortası primleri endekse dahil değil. Bu nedenle, gerçek mali yük endekste tam olarak yansımıyor.
Fiyat artışları farklı grupları farklı şekilde etkiliyor. Bazı çalışanlar ücret artışı yoluyla enflasyona karşı korunuyor; UBS verilerine göre İsviçre’de nominal ücretler son beş yılda ortalama %7 yükseldi, bu da enflasyon etkisini büyük ölçüde dengeledi. Ancak artış sektörel olarak eşit dağılmadı. İsviçre’de 15 yaş üstü nüfusun yaklaşık %30’u istihdamda değil. Emekliler ise sadece sınırlı maaş artışları alıyor, bu da satın alma güçlerini tam olarak korumalarına yetmiyor.
Bu nedenle düşük resmi enflasyon rakamlarına rağmen İsviçre’de haneler, özellikle konut ve enerji başta olmak üzere temel harcamalar nedeniyle ciddi mali baskı altında. Maaş artışları bazı çalışanlar için durumu dengeleyebilse de, yüksek kiralar, enerji maliyetleri ve sağlık giderleri birçok aile için bütçeyi zorlamaya devam ediyor.
