BERN– İsviçre’de yeni nükleer santral yapımının yeniden mümkün hale getirilmesine ilişkin yasa değişikliği Şubat 2027’de halkın önüne gelecek. SP, Yeşiller ve GLP’nin yanı sıra çevre örgütlerinin oluşturduğu ittifak 131 bin 793 imza topladı.
İsviçre’de yeni nükleer santrallerin yapımına yeniden izin verilip verilmeyeceği Şubat 2027’de halk oylamasına sunulacak.
Parlamento, 2018’den beri yürürlükte olan yeni nükleer santral yapım yasağının kaldırılmasına karar vermişti. Buna karşı çıkan SP, Yeşiller ve GLP ile çeşitli çevre örgütlerinin oluşturduğu “Nein zu neuen AKW” ittifakı, 131 bin 793 imza topladı.
İmzalar 6 Ekim’de Bern’de Federal Meclis binası önünde teslim edildi. Referandumun gerçekleşmesiyle birlikte, parlamentonun aldığı karar son sözü söylemesi için seçmenlere bırakılmış oldu.
Nükleer santraller yeniden mümkün olabilir
İsviçre’de 2017’de kabul edilen enerji düzenlemeleriyle yeni nükleer santrallerin inşası yasaklanmıştı. Mevcut santraller ise güvenli oldukları sürece çalışmaya devam edebiliyor.
Federal Konsey ve Parlamento, son yıllarda artan elektrik ihtiyacı ve enerji arz güvenliği tartışmaları nedeniyle nükleer enerjiyi yeniden seçenekler arasında tutmak istiyor. Kabul edilen yasa değişikliği, doğrudan yeni bir santral inşa edilmesi anlamına gelmiyor; gelecekte böyle projelerin değerlendirilmesinin önünü açıyor.
Maliyet ve atık tartışması
Referandum ittifakı ise yeni nükleer santrallerin yüksek maliyetlerine, radyoaktif atıkların bertaraf edilmesi sorununa ve reaktör kazası risklerine dikkat çekiyor.
GLP Zürih milletvekili Barbara Schaffner, yeni bir nükleer santralin maliyetinin 43 milyar franka kadar çıkabileceğini savunarak ortaya çıkabilecek finansal risklerin vergiler veya elektrik fiyatları üzerinden halka yansıyabileceğini belirtti.
İttifak ayrıca nükleer santraller için gerekli uranyumun ithal edilmesine bağımlı olunacağını ve İsviçre’nin enerji politikasında yenilenebilir kaynaklara ağırlık vermesi gerektiğini savunuyor.
Yeşiller Partisi Başkanı Lisa Mazzone ise yaklaşan kampanyayı “tarihin en büyük referandum mücadelelerinden biri” olarak nitelendirdi.
Ekonomi çevreleri elektrik açığı konusunda uyarıyor
Yeni nükleer santral yasağının kaldırılmasını destekleyen ekonomi ve enerji kuruluşları ise farklı bir tablo çiziyor.
Economiesuisse öncülüğündeki “Güvenli Elektrik Tedariki İttifakı”, İsviçre’nin artan elektrik ihtiyacı karşısında bütün enerji teknolojilerinin seçenek olarak korunması gerektiğini savunuyor.
Bu kesime göre yasa değişikliği kabul edilse bile hemen yeni bir nükleer santral inşa edilmeyecek. Sadece gelecekte böyle bir projenin değerlendirilmesinin önü açılacak. Somut bir santral projesi gündeme gelirse, ilgili süreçte halkın yeniden söz sahibi olabileceği belirtiliyor.
İsviçre’de böylece nükleer enerjinin geleceği yeniden doğrudan halkın kararına taşınmış olacak.
