Covid-19 pandemisinin başlamasından yaklaşık altı yıl sonra İsviçre’de zorunlu aşılama tartışması yeniden alevlendi. Ülkedeki kantonların yarısından fazlasında, zorunlu ilan edilen aşıyı reddedenlere para cezası uygulanmasına olanak tanıyan yasal hükümler bulunuyor. Bazı kantonlarda bu cezalar 100 bin franka kadar çıkabiliyor.
İsviçre’de zorunlu aşılama konusu yeniden kamuoyunun gündemine girerken, birçok kantonda bu yönde yaptırım uygulanmasına imkân tanıyan yasal düzenlemelerin hâlihazırda yürürlükte olduğu ortaya çıktı. Mevcut kanton yasaları, zorunlu ilan edilen bir aşıyı reddeden kişilere yönelik yüksek para cezalarını mümkün kılıyor.
Bu kapsamda St. Gallen Kantonu, olası bir zorunlu aşılama kararına uymayanlar için azami 20 bin frank para cezası öngören yeni bir düzenlemeyi değerlendirmeye aldı. Blick gazetesinin aktardığına göre söz konusu yasa değişikliği şu anda istişare sürecinde bulunuyor. Düzenleme, 2016 yılından bu yana yürürlükte olan ve Konfederasyon ile kantonlara belirli durumlarda zorunlu aşılama kararı alma yetkisi tanıyan Federal Salgınlar Yasası’na dayanıyor.
Zürih Kantonu ise bu konuda daha önce adım atan kantonlar arasında yer alıyor. Zürih’te 2017 yılında sağlık yasasında yapılan bir revizyonla, zorunlu ilan edilen bir aşıyı reddedenlere azami 50 bin frank para cezası verilmesi hükme bağlandı. Kanton Sağlık Dairesi, bu miktarın sağlık yasası kapsamındaki ihlaller için genel bir ceza çerçevesi oluşturduğunu ve benzer hükümlerin çok sayıda kanton tarafından benimsendiğini belirtiyor.
Valais Kantonu’nda ise yaptırımlar daha ağır. Kantonun sağlık yasasına göre, zorunlu aşılama yükümlülüğüne aykırı davranılması halinde 100 bin franka kadar para cezası veya üç aya kadar hapis cezası uygulanabiliyor. Yasada, devletin federal hukuk çerçevesinde ve istisnai durumlarda belirli aşıları zorunlu ilan edebileceği açıkça ifade ediliyor.
Söz konusu düzenlemeler siyasi ve toplumsal tartışmaları da beraberinde getiriyor. Mass-Voll hareketinin başkanı Nicolas Rimoldi, bu tür yaptırımların insan haklarını ihlal edeceğini savunuyor. Blick’e konuşan St. Gallenli UDC Ulusal Meclis üyesi Mike Egger ise bir sonraki parlamento oturumunda konuyla ilgili girişimde bulunacağını açıkladı. Egger, öngörülen para cezası miktarlarının toplumun büyük bir kesimi için varoluşsal sonuçlar doğurabilecek bir aralıkta olduğunu dile getirdi.
Öte yandan Salgınlar Yönetmeliği, zorunlu aşılama durumunda dahi fiziksel zorlamaya izin verilmediğini açıkça vurguluyor. Yönetmelikte, beden bütünlüğüne ilişkin temel hakkın güvence altında olduğu belirtiliyor. İsviçre’de fiilen uygulanan son zorunlu aşılama ise 1944 ile 1948 yılları arasında, çiçek hastalığına karşı yürürlüğe konmuştu.
