BERN– İsviçre’de Malezya ile yapılan serbest ticaret anlaşmasına karşı 85 bin imza toplandı. Anlaşmaya karşı çıkanlar, palmiye yağı ticaretinin ormansızlaşmayı ve zorla çalıştırma riskini artıracağını savunuyor.
İsviçre’de Malezya ile imzalanan serbest ticaret anlaşması referandum yolunda. Anlaşmaya karşı çıkan sivil toplum kuruluşlarından oluşan bir ittifak, pazartesi günü Bern’de Federal Meclis önünde 85 bin imza teslim etti.
Referandum için en az 50 bin geçerli imza gerekiyor. İmzaların doğrulanmasının ardından referandumun 2027’nin ilk yarısında yapılması bekleniyor.
Anlaşma, Avrupa Serbest Ticaret Birliği’nin (EFTA) dört üyesi olan İsviçre, Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn ile Malezya arasındaki ticareti düzenliyor. Müzakereleri 13 yıl süren anlaşma, Haziran 2025’te imzalanmıştı. İsviçre Parlamentosu ise anlaşmayı bu yıl haziran ayında onayladı.
Palmiye yağı tartışmanın merkezinde
Anlaşma kapsamında Malezya’dan İsviçre’ye belirli bir miktardaki palmiye yağı için gümrük vergilerinin düşürülmesi öngörülüyor. İsviçre hükümeti, tavizin yerli bitkisel yağ üretimine zarar vermemesi için kota uygulanacağını ve anlaşmada çevre ile çalışanların haklarına ilişkin düzenlemeler bulunduğunu belirtiyor.
Ancak referandumu destekleyen “Tropikal Ormansızlaşmaya Karşı İttifak”, anlaşmanın 12 bin 500 ton palm yağı için gümrük vergilerini düşüreceğini ve bunun karşılığında ormansızlaşmayı veya zorla çalıştırmayı önleyecek yeterli güvencelerin bulunmadığını savunuyor.
İttifaka göre anlaşma, Malezya’daki zaten ciddi tehdit altında bulunan yağmur ormanlarının yok edilmesini hızlandırabilir. Plantasyonlarda çalışanların ve yerli toplulukların haklarının da risk altında olduğu belirtiliyor.
İsviçre’de palmiye yağı ağırlıklı olarak işlenmiş gıdalarda, kozmetik ürünlerinde ve temizlik malzemelerinde kullanılıyor.
Malezya ile ticaret
İsviçre, 2025 yılında Malezya’ya yaklaşık 830 milyon frank değerinde ürün ihraç etti. İhracatta ilaçlar ile makine ve mekanik cihazlar öne çıktı.
Aynı yıl Malezya’dan İsviçre’ye yapılan ithalatın değeri yaklaşık 580 milyon frank oldu. İthalatta elektrikli makineler ile mekanik cihazlar başı çekti.
Referandumun yapılabilmesi için teslim edilen imzaların geçerli olduğunun resmen onaylanması gerekiyor. Son karar ise İsviçre halkının oyuna sunulacak.
