CENEVRE- Pir Seyit Rıza ve yoldaşları, idamlarının 89. yılında İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenen etkinlikle anıldı. Anmada Dersim Tertelesi, sürgün ve asimilasyon politikaları ele alınırken, FEDA Eş Sözcüsü Songül Aslan adalet ve yüzleşme çağrısı yaptı.
İsviçre’nin Cenevre kentinde, 15 Kasım 1937’de idam edilen Pir Seyit Rıza ve yoldaşları için anma etkinliği düzenlendi. İdamlarının 89. yılı dolayısıyla gerçekleştirilen etkinlikte, Dersim’in tarihsel hafızası ve 1937-1938 yıllarında yaşananların toplumsal sonuçları ele alındı.
Programda Pir Seyit Rıza’nın yaşamını ve mücadelesini anlatan sinevizyon gösterimi yapıldı. Katılımcılar şiirler okurken Koma Med Ra da deyişler seslendirdi.
“Hakikatle yüzleşmeden adalet sağlanamaz”
Etkinlikte konuşan İsviçre Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) Eş Sözcüsü Songül Aslan, Dersim’de yaşananların sıradan bir askerî harekât olmadığını, bir halkın varlığını, inancını, dilini ve yaşam biçimini hedef alan sistematik bir imha ve inkâr politikası olduğunu söyledi.
Aslan, katliamlar, köylerin yakılması, çocukların ailelerinden koparılması ve on binlerce kişinin sürgün edilmesinin toplumda derin yaralar açtığını belirtti. Kutsal mekânların, Ocak sisteminin, Pirlik kurumunun ve Raa Haq Alevi inancının toplumsal yapısının da bu süreçte hedef alındığını ifade etti.
Sürgün ve asimilasyonun etkileri sürüyor
Avrupa’da yaşayan Alevilerin önemli bir bölümünün sürgün, zorunlu göç ve tarihsel baskıların sonuçlarını hâlâ taşıdığını belirten Aslan, dilin, inancın ve kültürün kuşaklar arasında aktarılmasında kopuşlar yaşandığına dikkat çekti.
Alevi kurumlarının yalnızca dernek ve federasyon yapıları olarak kalmaması gerektiğini vurgulayan Aslan, bu kurumların ana dilin, tarihin, Raa Haq Alevi inancının ve geleneklerin yaşatıldığı toplumsal alanlara dönüşmesi gerektiğini söyledi. Pirlerin, anaların ve Ocakların bilgisinin gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini de dile getirdi.
FEDA taleplerini açıkladı
Songül Aslan, FEDA adına yaptığı açıklamada şu talepleri sıraladı:
Pir Seyit Rıza ve yoldaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, naaşlarının ailelerine teslim edilmesi.
Dersim Tertelesi’ne ilişkin devlet arşivlerinin açılması.
Ailelerinden zorla alınan kayıp çocukların akıbetinin açıklığa kavuşturulması.
Toplu mezarların bilimsel yöntemlerle incelenmesi ve yaşamını yitirenlerin kimliklerinin belirlenmesi.
Devlet sorumluluğunun kabul edilmesi ve resmî özür dilenmesi.
Raa Haq Alevi inancına, Ocak sistemine, yol ve erkâna yönelik baskı ve asimilasyon politikalarına son verilmesi, inanç özgürlüğünün anayasal güvence altına alınması.
Mücadelelerinin intikam değil, adalet mücadelesi olduğunu vurgulayan Aslan, geçmişle yüzleşmenin ve hakikatin açığa çıkarılmasının önemine işaret etti. Aslan, halkların eşit ve özgür yaşayabileceği demokratik bir toplumsal düzen kurulması çağrısında bulundu. (ANF)
