BERN – İsviçre’de etkisini sürdüren sıcak hava dalgaları ve kuraklık, süt üreticileri ve peynir imalatçıları üzerindeki baskıyı artırıyor. Aşırı sıcaklar nedeniyle ineklerin daha az yem tüketmesi süt veriminin düşmesine yol açarken, otların yeterince büyümemesi de hayvan yemi sıkıntısını beraberinde getiriyor.
İsviçre Süt Üreticileri Birliği (PSL) sözcüsü Christa Brügger, mevcut durumu süt üreticileri açısından “çok gergin” olarak nitelendirdi. Çiftçiler yalnızca sıcaklık ve kuraklıkla değil, aynı zamanda düşük süt fiyatları, artan maliyetler ve bazı işletmelerde ortaya çıkan hayvan sağlığı sorunlarıyla da mücadele ediyor.
İnekler daha az süt veriyor
Aşırı sıcaklar hayvanlarda ısı stresine neden oluyor. İneklerin yem tüketiminin azalması, doğrudan süt üretiminin düşmesine yansıyor.
Öte yandan yüksek sıcaklık ve yağış eksikliği nedeniyle meralardaki otların büyümesi de ciddi şekilde yavaşladı. Bunun sonucunda birçok çiftlikte yem açığı oluştu. Bazı üreticiler, normal şartlarda sonbahar ve kış aylarında kullanılması gereken yem stoklarını şimdiden tüketmeye başladı.
Gruyère ve Tête de Moine peynirlerinin üreticilerini temsil eden kuruluşlar da kuraklığın sektördeki etkilerinin giderek daha fazla hissedildiğini belirtiyor.
Gruyère üreticileri kuruluşunun yöneticisi Olivier Isler, kuraklık ve yüksek sıcaklıkların hayvan sağlığı ile yem bulunabilirliği üzerinde “çok ciddi bir etkisi” olduğunu söyledi.
Çiftçiler eksik otu telafi etmek için ek yem satın almak zorunda kalırken, bu durum üretim maliyetlerini yükseltiyor. Bazı işletmeler ise taze ot yetersiz kaldığı için kışlık yem stoklarını kullanmaya başladı.
Dağlık bölgelerde durum daha zor
Jura bölgesindeki bazı çiftçiler şimdiden kış için ayırdıkları samanı hayvanlarına vermeye başladı.
Tête de Moine üreticilerini temsil eden kuruluşun yöneticisi Martin Siegenthaler, giderek daha öngörülemez hale gelen hava koşullarının dağlık bölgelerde peynir üretimi yapan işletmeler için ciddi bir sorun oluşturduğunu belirtti.
Tête de Moine AOP üretiminde özel bir sorun daha bulunuyor. Ürünün üretim kuralları nedeniyle silaj kullanılması yasak. Buna ambalajlanmış balyalar da dahil. Bu nedenle üreticilerin kurallara uygun kuru yem bulması özellikle önem taşıyor.
Isler, Federal Hükümet tarafından sağlanan destek önlemlerini memnuniyetle karşıladıklarını ancak bu yardımların kuraklığın neden olduğu kayıpları tamamen karşılamayacağını söyledi. Ona göre durumun düzelmesi için öncelikle yağışların geri dönmesi ve sıcaklıkların normal seviyelere inmesi gerekiyor.
Gruyère üretiminde düşüş bekleniyor
Gruyère üreticileri son aylarda geçen yılın aynı dönemine kıyasla üretimde düşüş kaydetti. Isler, Gruyère d’alpage üretiminin yaklaşık yüzde 10 azalmasını beklediklerini açıkladı.
Ova bölgelerindeki peynir işletmeleri ise kuraklıktan şimdilik daha sınırlı etkileniyor. Bu işletmelerin kullandığı sütün büyük bölümü Gruyère AOP üretiminde kullanılmadığından, süt teslimatlarındaki düşüş kısmen telafi edilebiliyor.
Ayrıca ilkbahar aylarındaki güçlü süt üretiminin, ova bölgesindeki işletmelerin üretim kotalarını karşılamasına yardımcı olması bekleniyor.
Tête de Moine üreticileri de özellikle temmuz ve ağustos aylarında süt üretiminde düşüş yaşandığını bildirdi. Ancak kuruluş, şu aşamada Tête de Moine AOP üretiminin önümüzdeki aylarda ne kadar azalacağı konusunda kesin bir tahminde bulunamıyor.
Peynir stoklarında şimdilik sorun yok
Süt üretimindeki düşüşe rağmen peynir stoklarının şu anda yeterli seviyede olduğu bildiriliyor. Tête de Moine kuruluşundan Siegenthaler, yıl sonu ve özellikle Noel dönemindeki peynir tedarikinin mevcut durumda etkilenmesinin beklenmediğini söyledi.
İsviçre Süt Üreticileri Birliği’ne göre haziran ayında süt teslimatları hâlâ geçen yılın aynı dönemine göre önemli ölçüde daha yüksekti. Ancak koşullar haziran sonrasındaki dönemde hızla kötüleşti.
Önümüzdeki dönemde durumun nasıl gelişeceği büyük ölçüde hava koşullarına, yem stoklarına ve hayvan sayısındaki değişikliklere bağlı olacak.
Kuraklık ve yem sıkıntısı nedeniyle bazı çiftçiler sürülerindeki hayvan sayısını azaltmaya başladı. Bazı üreticilerin ise verimi düşük hayvanlarını planlanandan daha erken kesime göndermeyi değerlendirdiği bildirildi.
