ST.GALLEN– İsviçre’nin St. Gallen kanton yönetimi, camiler ve devlet tarafından resmen tanınmayan diğer dinî toplulukların yurt dışından aldığı maddi desteğin denetlenmesini öngören yeni kuralları destekliyor. Plan kapsamında, para kaynaklarının şeffaf biçimde açıklanması ve yurt dışındaki bağışçılara yönelik kısıtlamalar getirilmesi gündemde.
Kanton yönetimi, farklı siyasi partilerin ortaklaşa sunduğu önergenin kabul edilmesini istedi. Düzenlemenin gerekçeleri arasında, dinî yapıların finansmanının şeffaf hâle getirilmesi, yabancı ülkelerin olası etkisinin sınırlandırılması ve toplumdaki güvenin güçlendirilmesi yer alıyor.
Mevcut kurallar camileri kapsamıyor
St. Gallen kantonunda mevcut mevzuat, yalnızca devlet tarafından resmen tanınan dinî toplulukların örgütlenmesini ve muhasebe işlemlerini düzenliyor. Bu gruba Katolik ve Protestan kiliseleri, Hristiyan Katolik cemaati ve Yahudi cemaati giriyor.
İslami dernekler gibi resmen tanınmayan dinî topluluklar içinse kanton düzeyinde bu alanı özel olarak düzenleyen kurallar bulunmuyor.
Die Mitte-EVP ve SVP partilerinin kanton parlamentosundaki grupları tarafından sunulan önerge, yeni ibadethanelerin inşası çevresinde yaşanan tartışmalar üzerine gündeme geldi. Kanton yönetimine göre, bazı kesimlerde yabancı ülkelerin aşırılıkçı görüşleri yaymak için dinî yapıları etkileyebileceği ve finansman kaynaklarının belirsiz kalabileceği yönünde kaygılar bulunuyor.
Die Mitte-EVP ve SVP partilerinin kanton parlamentosundaki grupları tarafından sunulan önerge, yeni ibadethanelerin inşası çevresinde yaşanan tartışmalar üzerine gündeme geldi. Kanton yönetimine göre, bazı kesimlerde yabancı ülkelerin aşırılıkçı görüşleri yaymak için dinî yapıları etkileyebileceği ve finansman kaynaklarının belirsiz kalabileceği yönünde kaygılar bulunuyor.
Yönetim, finansman kaynaklarının ve örgütlenme yapılarının yasal olarak açıklanmasının bu endişeleri azaltabileceğini savunuyor. Ayrıca yeni düzenlemelerin, dinî topluluklara yönelik önyargıların giderilmesine ve farklı inanç grupları arasındaki diyaloğun güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Yeni bir kanton yasası hazırlanacak
Düzenlemenin ayrıntıları, kapsamlı bir yasa çalışması kapsamında ve federal düzeydeki gelişmeler dikkate alınarak belirlenecek. Hazırlık sürecinde din ve vicdan özgürlüğü, yabancıların gayrimenkul edinmesine ilişkin kurallar ve İsviçre Federal İstihbarat Servisi’nin yetkileri de göz önünde bulundurulacak.
Federal düzeyde de ibadethaneler ile eğitim kurumlarının yurt dışından finansmanı daha önce tartışmaya açılmıştı. Ulusal Konsey’in Güvenlik Politikası Komisyonu, 2024 yılında federal hükümetten bu tür finansmana hangi koşulların getirilebileceğini incelemesini istemişti. Amaç, ibadethanelerde ve eğitim kurumlarında aşırılıkçı, şiddeti yücelten veya temel haklara aykırı görüşlerin yayılmasını önlemekti.
Ancak federal hükümet, söz konusu önergenin reddedilmesini istemiş ve mevcut yasal düzenlemelerle yapılan analizlere işaret etmişti. Hükümet ayrıca dinî toplulukların düzenlenmesinin esas olarak kantonların yetki alanında olduğunu belirtmişti.
St. Gallen’de yeni cami projesi tartışma yaratmıştı
Kentte yeni cami yapılmasına yönelik planlar da tartışmaların arka planında yer alıyor. Geçen ilkbaharda Fürstenlandstrasse üzerinde yeni bir cami inşa edilmesi planı duyurulmuştu. İlk tasarımlarda geniş cam cepheli, yuvarlak bir yapı gösterilmişti.
El-Hidaje camisinin imamı Mehas Alija, o dönemde yeni binanın yaklaşık 300 ila 400 kişiyi ağırlayabileceğini açıklamıştı.
Projeye karşı çıkan St. Gallen kentindeki SVP ise “St. Gallen’de mega camiye hayır” başlıklı bir imza kampanyası başlatmıştı. Partinin açıklamasına göre kampanyaya yaklaşık 21 bin 800 kişi destek verdi.
