ZÜRİH– İsviçreli spor ayakkabı üreticisi On, sivil toplum kuruluşu Public Eye tarafından gündeme getirilen kötü çalışma koşulları iddialarının ardından alt tedarikçilerinden birine yönelik yeni siparişleri askıya aldı.
Zürih merkezli koşu ayakkabısı üreticisi, iddiaları “son derece ciddiye aldığını” açıkladı.
Public Eye’ın raporu, On’un doğrudan tedarikçisi Long Rich ile onun alt tedarikçisi Yihong üzerine odaklanıyor. Endonezya’nın Java Adası’nda faaliyet gösteren bu şirketler, On’un yanı sıra Brooks ve New Balance gibi markalar için de üretim yapıyor.
Public Eye’a göre birçok işçiye aylık yalnızca 2,9 milyon Endonezya rupisi, yani yaklaşık 130 İsviçre frangına denk gelen yasal asgari ücret ödeniyor. Kuruluş, bu miktarın temel yaşam giderlerini karşılamaya yetmediğini belirtiyor.
Yihong fabrikasında çalışma süresi kurallarının ihlal edildiği, iş sözleşmelerinin eksik olduğu, hukuka aykırı işten çıkarmalar ve çalışanlara yönelik taciz vakalarının yaşandığı öne sürülüyor. Rapora göre yaşanan bir anlaşmazlık sonucunda 112 sendika üyesi işten çıkarıldı. Ancak ayakkabı markalarının baskısının ardından bunlardan 64’ü yeniden işe alındı.
Soruşturma başlatıldı
On, raporda yer alan uygulamaların şirketin temel değerleri ve Tedarikçi Davranış Kuralları ile açıkça çeliştiğini belirterek kabul edilemez olduğunu vurguladı. Şirket, bağımsız ve kapsamlı bir soruşturma başlattığını, tespit edilen ihlaller giderilene kadar Yihong’a yönelik tüm yeni siparişleri durdurduğunu açıkladı.
Şirket ayrıca 64 sendika üyesinin yeniden işe alındığını doğruladı. Public Eye bu gelişmeyi “istisnai bir başarı” olarak nitelendiriyor. Fabrikanın, işçilerin kaybettiği ücretlerin büyük bölümünü geri ödemeyi de kabul ettiği bildirildi.
On’a göre Ekim 2025’te gerçekleştirilen bağımsız bir denetim söz konusu ihlalleri ortaya çıkaramamıştı. Şirket şimdi şikâyet mekanizmalarını geliştirmeyi ve Public Eye ile yerel kuruluşlarla diyaloğunu güçlendirmeyi planlıyor.
Spor markası bu yıl için 3,5 milyar İsviçre frangı ciro ve en az yüzde 64,5 brüt kâr marjı hedefliyor. Public Eye ise şirketin oldukça yüksek kârlılık oranlarına sahip olduğunu ve tüm tedarikçileri ile alt tedarikçilerindeki çalışanlara yaşanabilir ücret ödeyebilecek durumda bulunduğunu savunuyor.
Kuruluş ayrıca On’un sürdürülebilirlik raporuna atıfta bulunarak, yasal asgari ücretlerin çoğu zaman çalışanlara yeterli bir yaşam standardı sağlamadığını, tedarik zincirindeki tüm işçilerin adil ve yaşanabilir bir ücret almayı hak ettiğini hatırlatıyor.
On, raporda adı geçen fabrikalarda yasal asgari ücretin ödendiğini doğrularken, Endonezya’nın bazı bölgelerinde bu ücretin yaşanabilir ücret seviyesinin altında kaldığını da kabul etti.
Bununla birlikte şirket, değerlendirilen birinci kademe tedarikçilerinin yüzde 80’inden fazlasının yaşanabilir ücret standartlarını karşıladığını belirtiyor. On, kalan farkın giderilmesi için Long Rich ile görüşmeler yürüttüğünü açıkladı.
