ZÜRİH– Zürih Kantonu’nda seçmenler, özel bakım evleri, hastaneler ve rehabilitasyon kliniklerinde destekli intihara izin verilmesini öngören düzenlemeyi yüzde 68,11 oyla kabul etti. Psikiyatri klinikleri ve cezaevleri düzenlemenin dışında tutuldu.
Zürih Kantonu’nda 27 Eylül’de yapılan halk oylamasında yaşamın son dönemine ilişkin önemli bir karar alındı. Seçmenlerin yüzde 68,11’i, özel bakım evleri ile hastane ve rehabilitasyon kliniklerinin kendi binalarında destekli intihara izin vermesini öngören yasal düzenlemeye “evet” dedi.
Yeni düzenlemeyle birlikte, bir kişi destekli intihar hizmetinden yararlanmak istediğinde yalnızca kurumun özel kuralları nedeniyle başka bir yere gitmek zorunda kalmayacak. Bakım evi veya sağlık kuruluşu, dışarıdan gelen destekli intihar kuruluşunun kendi tesislerinde hizmet vermesine izin vermek zorunda olacak.
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Kurumlar veya çalışanları destekli intiharı kendileri gerçekleştirmek zorunda olmayacak. Yükümlülük, kişinin talep ettiği hizmeti dışarıdan almasına kurum tarafından engel olunmamasıyla sınırlı olacak.
Özel bakım evleri de kapsama girdi
Zürih’te 2023 yılından bu yana belediye tarafından işletilen veya belediyeyle hizmet sözleşmesi bulunan yaşlı ve bakım evlerinde destekli intihara izin verilmesi zaten zorunluydu.
Yeni düzenleme bu uygulamayı özel bakım evlerine de genişletiyor. Böylece kurumun kamuya mı yoksa özel bir işletmeye mi ait olduğuna bakılmaksızın, kapsam içindeki bakım evlerinde destekli intihar hizmetine erişimin önü açılmış olacak.
Hastaneler ve rehabilitasyon klinikleri de dahil
Düzenleme hastaneler ve rehabilitasyon kliniklerini de kapsıyor. Böylece Zürih, bu alanda daha önce benzer düzenlemeler yapan Vaud, Neuchâtel, Cenevre ve Valais kantonlarının uygulamalarına yaklaşırken, özel bakım evlerini de kapsamasıyla daha geniş bir düzenleme getiriyor.
Ancak iki istisna bulunuyor: psikiyatri klinikleri ve cezaevleri yeni zorunluluğun dışında kalacak.
Düzenleme neden gündeme geldi?
Değişiklik, “Yaşamın sonunda bakım ve yaşlılık evlerinde de kendi kaderini belirleme” başlıklı halk girişimiyle başlayan süreç sonucunda ortaya çıktı.
Girişim, destekli intihara erişimin tüm bakım evleri ve hastanelerde mümkün olmasını istiyordu. Zürih Kantonu Meclisi ise girişimin yerine bir karşı öneri hazırladı. Bu öneri kabul edilince halk girişimi geri çekildi ve 27 Eylül’de seçmenlerin önüne karşı öneri geldi.
Oylama öncesinde Zürih Kanton Hükümeti, başlangıçtaki girişime karşı çıkarken özel bakım evlerinde erişimin genişletilmesini içeren karşı öneriyi destekliyordu. Tartışmanın temel noktalarından biri, kişinin yaşamının son dönemindeki kendi kararını verme hakkı ile kurumların kendi inanç ve kuralları doğrultusunda hareket etme hakkı arasındaki dengeydi.
Yüzde 68,11’lik kabul oranıyla karşı önerinin kabul edilmesinin ardından Zürih’te destekli intihara ilişkin kurallar önemli ölçüde genişlemiş oldu.
