VALAİS– İsviçre Alpleri’ndeki Grande Dixence Barajı, devasa boyutlarının yanı sıra yüzlerce kilometrelik su toplama sistemiyle de dikkat çekiyor. 285 metre yüksekliğindeki baraj, yılda ortalama 500 milyon metreküp suyu toplayarak elektrik üretiminde kullanıyor.
Valais kantonunda bulunan baraj yaklaşık 700 metre uzunluğunda ve 15 milyon ton ağırlığında. Ancak sistemin en dikkat çekici bölümü barajın kendisinden çok, dağların altında uzanan geniş su toplama ağı.
Dağların altında 100 kilometreden fazla tünel
Grande Dixence’nin su toplama sistemi 100 kilometreden fazla yeraltı tünelinden oluşuyor. Bu tüneller 35 buzul, 75 su alma noktası ve beş pompaj istasyonunu birbirine bağlıyor.
Sistem sayesinde farklı vadilerden ve yüksek kesimlerden gelen sular toplanarak büyük rezervuara aktarılıyor. Böylece yalnızca barajın bulunduğu bölgedeki doğal su akışından değil, geniş bir Alp havzasından yararlanılıyor.
Toplanan suyun yıllık ortalama miktarı yaklaşık 500 milyon metreküp seviyesinde.
Su, elektriğe dönüştürülüyor
Toplanan su Dix Gölü’nde depolanıyor. Elektrik ihtiyacına göre rezervuardaki su daha düşük kotlarda bulunan hidroelektrik santrallerine gönderiliyor.
Yüksekten aşağıya doğru akan su, türbinleri döndürerek elektrik üretiyor. Bu sistem, İsviçre’nin hidroelektrik üretiminde Alpler’deki su kaynaklarının stratejik önemini ortaya koyuyor.
Ancak sistem iklim değişikliğinden de doğrudan etkileniyor. Buzulların erime hızındaki değişimler kısa vadede su miktarını artırabilirken, uzun vadede buzulların küçülmesi ve su kaynaklarının azalması hidroelektrik sistemlerinin gelecekteki su arzı açısından risk oluşturuyor.
