GRAUBÜNDEN- İsviçre’nin Graubünden kantonunda, yaban hayvanlarının genç ağaçları yemesi nedeniyle ormanların yüzde 52’sinde doğal yenilenme ciddi biçimde engelleniyor. Özellikle yerleşim yerlerini ve ulaşım yollarını doğal afetlerden koruyan ormanlar risk altında. Yeni rapor, 2032’ye kadar sorunlu alanların yarıya indirilmesini hedefliyor.
İsviçre’nin Graubünden kantonunda yaban hayvanlarının genç ağaçlara verdiği zarar, ormanların doğal yollarla yenilenmesini tehdit ediyor. Davos, Albula vadisi ve Surses bölgesini kapsayan Orta Graubünden’de hazırlanan son orman-yaban hayatı raporuna göre, incelenen orman alanlarının yüzde 52’sinde yenilenme süreci ciddi biçimde zarar görüyor.
Yaban hayvanlarının genç ağaçları yemesi nedeniyle ak göknar, dağ akçaağacı ve üvez gibi bazı önemli ağaç türleri yeterince büyüyemiyor. Bu durum, uzun vadede ormanların doğal dengesini ve özellikle yerleşim yerlerini doğal tehlikelerden koruma işlevini riske atıyor.
Ormanlar yerleşim yerlerini ve yolları koruyor
Graubünden’deki ormanların önemli bir bölümü, yerleşim yerlerini ve ulaşım güzergâhlarını kaya düşmesi ve diğer doğal tehlikelere karşı koruyor. Bergün çevresinde, Rhaetian Demiryolları’nın Albula hattının ve Bergün’e giden kanton yolunun üzerindeki dik yamaçlarda da bu tür koruyucu ormanlar bulunuyor.
Bergün/Filisur Belediye Başkanı Luzi Schutz, ormanların belediye açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor. Schutz’a göre ormanlar, köylerin geniş kesimlerini ve ulaşım yollarını doğal tehlikelere karşı korurken yaban hayvanları için de yaşam alanı sağlıyor.
Ancak ormanların bu koruyucu işlevi uzun vadede sürdürebilmesi için doğal biçimde yenilenmesi gerekiyor. Bunun için de bölgenin koşullarına uygun ağaç türlerinin yetişebilmesi önem taşıyor. Hazırlanan rapor, mevcut koşulların bu yenilenmeye ne ölçüde izin verdiğini inceliyor.
Ormanların doğal yenilenmesi engelleniyor
Rapora göre incelenen alanların yüzde 52’sinde yaban hayvanlarının neden olduğu zarar, ormanların yenilenmesini aşırı ölçüde engelliyor. Hayvanların genç ağaçları yemesi nedeniyle bazı ağaç türleri gelişemiyor ve ormanın doğal biçimde yeniden oluşması zorlaşıyor.
Graubünden Kantonu Orman Mühendisi Urban Maissen, incelenen alanların büyük bölümünde yaban hayvanlarının etkisinin, bölge koşullarına uygun ağaç türleriyle doğal yenilenmeyi artık engellediğini belirtiyor. Maissen, bu durumun uzun vadede ormanların koruyucu işlevini tehlikeye attığını vurguluyor.
Özellikle Surses bölgesinde, Davos’ta ve Bergün ile Schin Boğazı arasındaki yerleşim yerleri ve ulaşım yollarının üst kesimlerinde bulunan koruyucu ormanlar ciddi biçimde etkileniyor.
2032’ye kadar sorunlu alanların yarıya indirilmesi hedefleniyor
Yeni orman-yaban hayatı raporunun temel hedefi, sorun yaşanan ve müdahale gerektiren orman alanlarını 2032 yılına kadar yarıya indirmek.
Bu hedefe ulaşmak için birden fazla önlemin birlikte uygulanması planlanıyor. Bunlar arasında ormanların daha yoğun bakıma alınması, yaban hayvanlarının ağaçlara verdiği zararların önlenmesi ve avcılık faaliyetlerinin belirli bölgelerde yoğunlaştırılması bulunuyor.
Özellikle ormanların yenilenmesinin yaban hayvanları nedeniyle engellendiği çatışma bölgelerinde hedefli avcılık çalışmaları yapılması öngörülüyor. Ayrıca insanların doğada gerçekleştirdiği boş zaman etkinliklerinin daha düzenli biçimde yönetilmesi de planlanan önlemler arasında yer alıyor.
Koruyucu önlemlere 2,6 milyon franktan fazla harcandı
Raporda, 2012-2022 yılları arasında yaban hayvanlarının neden olduğu zararları önlemek amacıyla çeşitli koruyucu önlemler alındığı belirtiliyor.
Bu önlemler arasında koruyucu çitler kurulması, tek tek ağaçların çevresine koruma düzenekleri yerleştirilmesi ve ağaçların hayvanlardan zarar görmesini önlemek için kimyasal koruyucu maddeler kullanılması bulunuyor.
Söz konusu önlemler için 2012-2022 döneminde toplam 2,6 milyon franktan fazla harcama yapıldı. Buna rağmen yalnızca orman alanlarının küçük bir bölümü korunabildi.
Masraflar İsviçre Konfederasyonu, Graubünden Kantonu ve orman sahipleri tarafından karşılandı. Ancak açıklanan tutara mevcut koruma önlemlerinin düzenli bakım giderleri dahil edilmedi.
Önümüzdeki 50 yılda 7,1 milyon franklık ek maliyet bekleniyor
Rapora göre yaban hayvanlarının ormanlar üzerindeki etkisi mevcut düzeyde devam ederse, önümüzdeki 50 yıl içinde zararları önlemek için 7,1 milyon frank daha harcanması gerekecek. Bu tutar yılda ortalama yaklaşık 142 bin franka karşılık geliyor.
Raporda, bu harcamaların ormanların acilen ihtiyaç duyduğu yenilenmeyi sağlamak ve doğal tehlikelere karşı oluşturdukları koruma sistemini uzun vadede muhafaza etmek açısından gerekli olduğu belirtiliyor.
Koruyucu ormanlar on binlerce franklık zararı önlüyor
Rapor, ormanların ekonomik önemini göstermek için Tinizong’daki koruyucu ormanı örnek veriyor.
Tahminlere göre bu orman, kaya düşmesi riskinden kaynaklanabilecek olası zararları her yıl, ormanın hiç bulunmadığı bir senaryoya kıyasla 80 bin franktan fazla azaltıyor. Aynı orman, koruyucu işlevi çok kötü durumda olan bir ormanla karşılaştırıldığında ise yılda yaklaşık 27 bin franklık olası zararı önlüyor.
Ormanın hiç bulunmadığı bir durumda, her beş yılda bir binalarda yaklaşık 400 bin franklık hasar meydana gelebileceği veya ortalama her 60 yılda bir kişinin hayatını kaybedebileceği tahmin ediliyor.
Bu rakamlar, rapor kapsamında hazırlanan risk senaryolarına dayanıyor. Veriler, ormanların yalnızca doğal yaşam için değil, yerleşim yerlerinin güvenliği ve ekonomik kayıpların önlenmesi açısından da ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor.
