İsviçre’den savaş dönemi direnişçileri için tarihî karar

BERN– İsviçre, İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransız ve İtalyan direniş hareketlerine katıldıkları veya bu hareketlere destek verdikleri için mahkûm edilen kişilerin cezai mahkûmiyetlerini 2027’den itibaren iptal edecek. Yeni yasa, mahkûmiyetleri kaldıracak ancak maddi tazminat veya manevi zarar karşılığı ödeme öngörmüyor.

İsviçre Federal Konseyi, İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’na ve faşizme karşı mücadele eden Fransız ve İtalyan direniş hareketlerine katıldıkları ya da bu hareketleri destekledikleri için mahkûm edilen kişilerin cezai mahkûmiyetlerinin kaldırılmasını öngören yasanın 2027 başında yürürlüğe girmesine karar verdi.

Yeni düzenleme, o dönemde yabancı bir orduda görev yapmayı yasaklayan İsviçre Askerî Ceza Kanunu kapsamında cezalandırılan kişileri kapsıyor. Bu yasak günümüzde de yürürlükte bulunuyor.

Federal Konsey, yaptığı açıklamada, günümüzün tarihsel değerlendirmesine göre o dönemde demokrasi ve özgürlük uğruna verilen mücadelenin tanınmayı hak ettiğini belirtti. Yeni yasa girişimi de bu yaklaşım doğrultusunda parlamentodan geldi.

Direnişçilere yardım edenler de kapsama alınıyor

Yasa yalnızca Fransız veya İtalyan direniş hareketlerinde doğrudan savaşan kişilerle sınırlı değil. İsviçre topraklarından bu hareketlere aktif destek verdiği için cezalandırılan kişiler de düzenlemeden yararlanacak.

Bu kapsamda direnişçilere bilgi aktaran, onları evinde barındıran veya sınırı geçmelerine yardımcı olan kişiler de yer alıyor.

Böylece İkinci Dünya Savaşı sırasında direniş hareketlerine katılanların yanı sıra, bu hareketlerin faaliyetlerine İsviçre’den destek veren ve bu nedenle mahkûm edilen kişilerin cezai hükümleri de kaldırılacak.

Mahkûmiyetlerin kaldırılması için başvuru gerekmeyecek

Yeni yasa kapsamında kişilerin tek tek başvuru yapması veya bireysel olarak rehabilite edilmeye uygun olup olmadıklarının ayrıca incelenmesi gerekmeyecek. Mahkûmiyetlerin kaldırılması, İspanya İç Savaşı’na gönüllü olarak katılanların rehabilitasyonunu düzenleyen federal yasadaki uygulamaya benzer şekilde gerçekleştirilecek.

Ancak düzenleme, mahkûmiyetlerin iptaliyle sınırlı kalacak. İlgili kişilere maddi tazminat ödenmesi veya uğradıkları manevi zarar için ayrıca ödeme yapılması öngörülmüyor.

Yasa parlamentodan gelen girişimle hazırlandı

Düzenleme, daha önce Yeşiller Partisi’nden Cenevre milletvekili olan Stefania Prezioso Batou’nun parlamentoya sunduğu girişim sonucunda hazırlandı.

Parlamentodaki görüşmeler sırasında yalnızca İsviçre Halk Partisi (SVP/UDC) yasaya karşı çıktı. Parti, o dönemde mahkûm edilen kişiler arasında tartışmalı eylemlere katılmış kişilerin de bulunmuş olabileceğini savundu.

Federal Konsey ise rehabilitasyon kararının, o dönemde görev yapan İsviçre makamlarına yönelik bir eleştiri anlamına gelmediğini vurguladı. Açıklamaya göre, dönemin yetkilileri yürürlükteki yasaları uygulamıştı.

Yabancı bir orduda görev yapma yasağı bugün de geçerliliğini koruyor. Yeni düzenleme, bu yasağı değiştirmek yerine, İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransız ve İtalyan direniş hareketlerine katılmaları veya destek vermeleri nedeniyle mahkûm edilen kişilerin geçmişteki cezai hükümlerini kaldırmayı amaçlıyor.

Güncel haberler