İSVİÇRE – İsviçre Federal İstihbarat Servisi, Auschwitz toplama kampındaki insanlık dışı deneyleriyle tanınan Nazi doktor Josef Mengele hakkında tutulan dosyayı kamuoyunun erişimine açtı. Daha önce erişime kapatılan dosyanın yayımlanması, uzun süren hukuki mücadelenin ardından mümkün oldu.
Federal Arşivlerde bulunan 217 sayfalık dosyaya erişim talebi daha önce reddedilmişti. İsviçre Federal İstihbarat Servisi, arşiv yasası kapsamında dosyanın gizlilik süresinin 2071 yılına kadar devam ettiğini değerlendirmişti.
Ancak tarihçi Gérard Wettstein’ın 2026 yılının şubat ayında yapılan son ret kararına karşı şikâyette bulunmasının ardından, istihbarat servisi kararının hukuken yanlış olduğunu kabul etti.
Mengele’nin İsviçre’de bulunduğu şüphesi
Dosyada, Josef Mengele’nin savaş sonrasında ve hakkında uluslararası yakalama kararı bulunmasına rağmen birkaç kez İsviçre’de bulunduğu şüphesine ilişkin çok sayıda belge ve gazete haberi yer alıyor.
Belgelerde ayrıca Mengele hakkında çıkarılan ülkeye giriş yasakları ve yakalama kararları ile onu saklamış olabilecek kişiler hakkında yürütülen polis soruşturmalarına ilişkin bilgiler bulunuyor.
Dosyadaki bazı bölümler ise kişisel verilerin ve yasal olarak korunması gereken bilgilerin gizliliği nedeniyle sansürlendi. Federal İstihbarat Servisi, dosyada mümkün olan en az sayıda bilgiyi gizlediğini açıkladı.
Auschwitz’in “Ölüm Meleği” olarak tanınıyordu
Josef Mengele, Nazi Almanyası döneminde Auschwitz toplama kampında görev yaptı. Mahkûmlar üzerinde gerçekleştirdiği, çoğu ölümle sonuçlanan acımasız tıbbi deneyler nedeniyle tarihe “Auschwitz’in Ölüm Meleği” olarak geçti.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’dan kaçan Mengele, Güney Amerika’ya yerleşti. Yıllarca yakalanmadan yaşayan Nazi doktor, 1979 yılında Brezilya’da denizde yüzerken boğularak hayatını kaybetti.
İsviçre Federal İstihbarat Servisi, bu gelişmenin ardından arşivlerde bulunan diğer belgeler için de erişim politikasını yeniden gözden geçireceğini bildirdi.
Link: Resmî Josef Mengele dosyası – İsviçre Federal İstihbarat Servisi
