TİCNO- Lugano Belediyesi, yabancı uyruklu ailelere verilen sosyal desteklerde usulsüzlüklerin büyük ölçüde kontrol altında olduğunu açıkladı. 2025 yılında kanton genelinde yürütülen 114 incelemenin 64’ünde ihlal tespit edildi. Yurt dışındaki mal varlıklarının araştırılması ise hukuki ve idari engeller nedeniyle güçlük yaratıyor.
İsviçre’nin Lugano kentinde, yabancı uyruklulara verilen aile ve erken çocukluk dönemi destekleriyle ilgili denetimler gündeme geldi. Belediye yönetimi, sosyal yardımlarda olası usulsüzlükleri belirlemek için kontroller yapıldığını ve mevcut sistemin sonuç verdiğini bildirdi. Ancak özellikle yardım alan kişilerin kendi ülkelerinde beyan edilmemiş gayrimenkul veya başka varlıklara sahip olup olmadığının araştırılması kolay değil.
Konu, Lega partisinden belediye meclis üyesi Omar Wicht’in geçen ağustos ayında sunduğu soru önergesiyle gündeme taşındı.
Lugano’da 223 yararlanıcı birimi
Belediyenin açıkladığı güncel verilere göre, Lugano’da tamamlayıcı aile yardımı veya erken çocukluk desteği alanlar arasında B oturum iznine sahip 63, C oturum iznine sahip 160 birim bulunuyor. Bu gruplar, ilgili yardımlardan yararlananların sırasıyla yaklaşık yüzde 15’ini ve yüzde 27’sini oluşturuyor.
Belediye, geçmiş yıllara ilişkin karşılaştırmalı verileri ise sunamıyor. Mevcut bilişim sistemleri yalnızca güncel durumu gösterdiği için 2023, 2024, 2025 ve 2026’nın ilk yarısına ait ayrıntılı bir gelişim tablosu oluşturulamıyor.
Söz konusu yardımlar kanton düzeyinde düzenleniyor ve finansmanına belediye doğrudan katılmıyor. Bu nedenle belediyenin elindeki veriler de sınırlı kalıyor.
Yurt dışındaki mal varlıkları nasıl denetleniyor?
Yardım başvurularında mal varlığı kontrolleri, belediye ve LAPS danışma birimi tarafından vergi kararlarında yer alan bilgiler üzerinden yürütülüyor. Beyan edilen varlıklarla sonraki belgeler arasında önemli tutarsızlıklar görülürse başvuru sahiplerinden açıklayıcı belgeler isteniyor.
Ancak yurt dışındaki mülklerin araştırılması kanton denetim biriminin yetki alanına giriyor. Belediye, yabancı ülkelerin makamlarıyla bu konuda doğrudan iş birliği yapmak için gerekli yasal dayanağa sahip olmadığını belirtiyor.
Buna rağmen şüpheli durumlarda, anonim ihbarlar da dâhil olmak üzere, çapraz kontroller yapılabiliyor. İhbarın doğrulanması hâlinde dosya, daha ileri inceleme için yetkili kanton birimlerine aktarılıyor.
Usulsüz yardım alındığı kanıtlanırsa ödenen tutarların geri alınması istenebiliyor. Bazı durumlarda adli makamlara suç duyurusunda da bulunulabiliyor.
2025’te 64 usulsüzlük tespit edildi
Belediyenin paylaştığı kanton verilerine göre, 2025 yılında olası ihlaller nedeniyle 114 inceleme başlatıldı ve bunların 64’ünde usulsüzlük tespit edildi. Açıklamada, doğrulanan vakaların toplam yardım yararlanıcılarının yüzde 1’inden biraz fazlasına karşılık geldiği belirtildi.
Belediye yönetimi bu verileri, sistemin genel olarak kontrol altında olduğu görüşünü desteklemek için gösterdi. Bununla birlikte, son üç yılda B ve C oturum izni sahiplerine yönelik kaç yardımın kesildiği veya ne kadar geri ödeme talep edildiği konusunda ayrıntılı rakam paylaşılmadı.
Dijitalleşme çözüm olabilir mi?
Lugano Belediyesi, gelecekte dijital araçların farklı ülkelerle mal varlığı denetimlerini kolaylaştırabileceğini düşünüyor. Ancak kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın ülkeden ülkeye değişmesi, sınır ötesi bilgi paylaşımının önündeki temel engellerden biri olmaya devam ediyor.
