VAUD– İsviçre’de yaz aylarında etkili olan aşırı sıcak ve kuraklık, toprağın altında yüzyıllardır gizlenen Roma dönemi yapılarını görünür hale getirdi. Vaud kantonundaki Avenches çevresinde yapılan drone çekimleriyle hamam, ev, yol ve muhtemel tapınak kalıntıları tespit edildi.
İsviçre’nin Vaud kantonundaki Avenches kasabası çevresinde, yaklaşık 2 bin yıl önce Roma döneminde önemli bir kent olan Aventicum’a ait yeni yapı izleri keşfedildi.
Aventicum, bugünkü İsviçre topraklarında yaşayan Helvetlerin Roma dönemindeki siyasi ve idari merkeziydi. Kent, Roma İmparatorluğu döneminde büyüyerek önemli bir yerleşime dönüştü. Günümüzde Avenches çevresinde antik kente ait çok sayıda kalıntı hâlâ görülebiliyor.
Yeni keşiflerin dikkat çekici yanı ise büyük çaplı kazılarla değil, kuraklığın toprağın altındaki yapıları görünür hale getirmesi sayesinde yapılmış olması.
Kuraklık izleri antik yapıları gösterdi
Uzun süren sıcak hava ve yağış eksikliği, toprağın altında bulunan duvar, temel ve diğer yapıların üzerindeki bitki örtüsünün farklı büyümesine neden oldu.
Yapıların bulunduğu bölümlerde bitkiler daha az suya ulaşabildiği için çevreye göre daha erken kurudu. Böylece yer altında bulunan yapıların şekilleri, havadan bakıldığında açık renkli izler halinde ortaya çıktı.
Bir tarih meraklısının önerisi üzerine Vaud kantonundaki arkeologlar, Avenches çevresindeki alanları drone kullanarak düzenli şekilde görüntülemeye başladı.
Geçen yaz çekilen hava fotoğraflarında, daha önce bilinmeyen veya konumu tam olarak belirlenemeyen çok sayıda yapı izi ortaya çıktı.
Arkeologlar arasında hamamlar, konutlar, yollar ve tapınak olabileceği düşünülen bir yapının izleri bulunuyor.
Vaud Kantonu’nun arkeoloji biriminin başında bulunan Jordan Anastassov, keşiflerin Aventicum’un son yıllardaki en kapsamlı araştırmalarından biri olduğunu belirtiyor. Anastassov, özellikle yeni verilerin antik kentin haritasındaki önemli boşlukları doldurduğunu ifade ediyor.
Kentin haritası yeniden çiziliyor
Beş arkeologdan oluşan ekip, tespit edilen yeni yapıların konumlarını mevcut arkeolojik haritalara ekledi. Bazı eski yapıların konumları da yeni veriler doğrultusunda düzeltildi.
Araştırmacılar için bu keşifler yalnızca Aventicum’un haritasını tamamlamak açısından önemli değil. Yeni bulgular, antik kentin nasıl planlandığı, insanların nerede yaşadığı ve kamu yapılarının kent içindeki dağılımı konusunda yeni araştırma soruları ortaya çıkarıyor.
Örneğin yeni tespit edilen hamam ve su yapıları, Roma döneminde kentteki günlük yaşam ve altyapı hakkında daha fazla bilgi sağlayabilir. Tapınak olduğu düşünülen yapının gerçek işlevinin belirlenmesi için ise daha fazla araştırma gerekiyor.
İzler kısa süre içinde kayboluyor
Kuraklığın ortaya çıkardığı izlerin önemli bir bölümü kalıcı değil.
Haziran ile ağustos ayları arasında görülen bazı yapı izleri, tarlaların biçilmesi veya hava sıcaklıklarının düşmesiyle kayboldu. Ancak yaz sonuna kadar devam eden olağan dışı sıcak hava sayesinde, hamam bölgesinde keşfedilen yeni bir su rezervuarının ana hatları eylül ayında bile kısmen görülebiliyordu.
Bu nedenle arkeologlar, kuraklık sırasında alanları günlük olarak drone ile görüntüleyerek daha sonra ortadan kaybolabilecek izleri kayıt altına aldı.
Araştırmacılar, drone görüntülerinin ardından bazı bölgelerde hedefli kazılar yapılmasını da değerlendiriyor. Böylece havadan görülen yapıların ne amaçla kullanıldığı ve hangi döneme ait olduğu daha kesin şekilde belirlenebilecek.
Aventicum, İsviçre’nin en önemli Roma dönemi arkeolojik alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Kentte günümüzde Roma döneminden kalma amfitiyatro, tapınaklar, tiyatro, surlar ve hamamlar gibi çok sayıda yapı kalıntısı bulunuyor. Amfitiyatronun yaklaşık 16 bin seyirci kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor.
Arkeologlar, kuraklığın olumsuz sonuçlarını istemediklerini vurgularken, ortaya çıkan geçici izlerin antik kentin geçmişini anlamak için önemli bir fırsat sunduğunu belirtiyor.
Yeni keşiflerin Aventicum haritasına eklenmesiyle, yaklaşık 2 bin yıl önce Roma yönetimi altında gelişen kentin yapısı ve günlük yaşamı hakkında daha ayrıntılı bir tablo oluşturulması hedefleniyor.
