8 Mart 2026’da İsviçre halkı, “Adil Enerji ve İklim Politikası için Yatırım” başlıklı Klimafonds-Initiative hakkında oy kullanacak. Amaç, iklim değişikliğiyle mücadele için federal bütçeden daha fazla kaynak ayrılması ve yeni bir fon kurulması.
İsviçre’de 8 Mart 2026 tarihinde halk, Klimafonds-Initiative üzerinde oy kullanacak. Volksinitiativenin kabul edilmesi için hem halk çoğunluğu hem de kantonların çoğunluğu gerekiyor.
İnisiyatif, federal hükümetin iklim değişikliği ve etkileriyle mücadele için ciddi şekilde daha fazla kaynak ayırmasını öngörüyor. Buna göre hükümet, yıllık olarak İsviçre ekonomik üretiminin yüzde 0,5 ila 1’i kadar bir miktarı yeni bir iklim fonuna aktaracak. Fon, özellikle sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji projelerinin desteklenmesi ve CO₂ tutma ve depolama çalışmaları ile biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sağlayacak. Ayrıca, fon, iklim politikalarını uygulayacak uzmanların eğitimine de kaynak sağlayacak ve tüm süreçlerin sosyal açıdan adil olması zorunlu olacak.
Fon için öngörülen yıllık katkı 2024 yılı için yaklaşık 4 ila 8 milyar frank seviyesinde olacak. Bu, mevcut iklim ve enerji politikası harcamalarının iki ila dört katına denk geliyor. Ancak inisiyatif, ek harcamaların nasıl finanse edileceği konusunda ayrıntı vermiyor. Fonun bütçe üzerindeki etkisi, geçici olarak İsviçre’nin “borç freni” mekanizmasından muaf tutulmasıyla sınırlı kalacak.
İnisiyatifin iklim ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkisi, parlamentonun alacağı uygulama kararlarına bağlı olacak. Ek kaynaklar, fosil enerji kullanımının azaltılmasını hızlandırabilir ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını güçlendirebilir. Bununla birlikte fon, özel sektörün zaten uygulayacağı projelere destek vererek “bedava fayda” etkisine yol açabilir.
İnisiyatifin destekçileri şu gerekçeleri öne sürüyor:
- İsviçre’nin iklim değişikliği karşısında ciddi zorluklarla karşılaşacağı öngörülüyor ve fon ile daha fazla kaynak sağlanacak.
- Fon, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir bina yenilemeleri ve çevre dostu teknolojilerin teşvik edilmesini amaçlıyor.
- Ayrıca gerekli uzmanların eğitimi için yatırım yapılacak.
Karşıt görüşler ise şunları içeriyor:
- İsviçre, mevcut federal ve kantonal programlarla 2050’ye kadar net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmayı planlıyor; yeni bir fon gereksiz.
- Fon, yıllık milyarlarca frank ek harcama ile federal bütçeyi zorlayabilir ve borç freni devre dışı bırakıldığı için ek borç riski yaratabilir.
- İnisiyatif kabul edilirse, özel sektörün sorumluluğu azalacak ve ekonomik teşvikler zayıflayabilir.
Federal Konsey ve Parlamento, inisiyatifi onaylamıyor. Ulusal Konsey’de 127 üye karşı oy kullanırken 69 üye destekledi. Ständerat’ta ise öneri 33’e 11 oyla reddedildi.
