BERN– İsviçre hükümeti, Yeniş ve Sinti topluluklarının geçmişte maruz kaldığı ayrımcılık ve baskıları araştırmak amacıyla bağımsız bir komisyon kurulacağını açıkladı. Komisyonun, yaşanan olayları kapsamlı şekilde inceleyerek tarihi gerçekleri ortaya çıkarması hedefleniyor.
İsviçre’de Yeniş ve Sinti halklarının uzun yıllar boyunca maruz kaldığı uygulamaların araştırılması için önemli bir adım atıldı. Federal İçişleri Bakanlığı, bağımsız bir araştırma komisyonunun kurulmasına karar verildiğini topluluk temsilcilerine bildirdi.
Kararın, Perşembe günü düzenlenen ortak toplantıda Yeniş ve Sinti temsilcilerine iletildiği açıklandı.
Geçmişte yaşananlar araştırılacak
Kurulması planlanan komisyonun görevi, söz konusu azınlıklara yönelik geçmişte gerçekleştirilen uygulamaları ayrıntılı biçimde incelemek olacak. Komisyon, yaşanan haksızlıkların boyutunu ortaya koyacak, olayların nasıl gerçekleştiğini araştıracak ve tarihi kayıtları değerlendirecek.
İçişleri Bakanlığı, geçmişle yüzleşme sürecinin sağlam bir hukuki temele dayanması gerektiğini belirterek, yürütülecek çalışmaların mağdurların beklentilerini de karşılamasının amaçlandığını duyurdu.
Komisyonun yetkileri, çalışma alanları ve hukuki çerçevesine ilişkin hazırlıkların ise önümüzdeki dönemde devam edeceği bildirildi. Federal Konsey’in de süreç hakkında önceden bilgilendirildiği kaydedildi.
Akademisyenlerden çağrı gelmişti
Bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması talebi daha önce çok sayıda akademisyen tarafından da gündeme getirilmişti. Akademisyenler yayımladıkları açık mektupta, Yeniş ve Sinti topluluklarına yönelik baskıların bağımsız bir yapı tarafından araştırılması gerektiğini savunmuştu.
Yeniş ve Sinti halklarını temsil eden kuruluşlar da mevcut çalışmaların yetersiz kaldığını belirterek daha kapsamlı bir araştırma talep ediyordu.
Arşivlere erişim tartışması
Toplulukların çatı kuruluşlarından Landstrasse Kooperatifi, kendi araştırmaları kapsamında Federal Arşivlerde bulunan bazı belgelere erişim taleplerinin reddedildiğini açıklamıştı. Kuruluş, bu durumun geçmişte yaşanan olayların tam olarak aydınlatılmasını zorlaştırdığını savunuyordu.
Temsilciler ayrıca, parlamentoda ele alınan bazı girişimlerin yaşanan olayların ayrıntılı biçimde soruşturulmasını içermediğini belirterek eleştirilerde bulunmuştu.
Çocukların ailelerinden koparıldığı dönem
Tartışmaların merkezinde, geçmişte faaliyet gösteren “Landstrasse Çocuklarına Yardım Kurumu” bulunuyor. Bu kurumun yürüttüğü uygulamalar kapsamında çok sayıda Yeniş çocuğunun ailelerinden alınarak farklı kurumlara veya koruyucu ailelere yerleştirildiği biliniyor.
Bugüne kadar yapılan araştırmaların, Yeniş ve Sinti halklarına yönelik baskıların ve ayrımcı uygulamaların gerçek boyutunu tam anlamıyla ortaya koyamadığı ifade ediliyor.
Kurulacak bağımsız komisyonun çalışmalarıyla birlikte, İsviçre’nin bu azınlıklara yönelik geçmiş politikalarının kapsamlı şekilde incelenmesi ve bugüne kadar cevapsız kalan birçok sorunun aydınlatılması bekleniyor.
