BERN– İsviçre’de sol partiler ve sendikalar, kanton ve belediyelerin belirlediği asgari ücretleri etkileyebilecek yeni yasaya karşı 100 binden fazla imza topladı. Referandumun gerçekleşmesi halinde düzenlemenin kaderine halk karar verecek.
İsviçre’de asgari ücret konusunda yeni bir referandum süreci başladı. Sosyal Demokrat (SP/PS) ve Yeşiller ile sendikalar, Parlamento’nun kabul ettiği ve bazı sektörlerde kanton veya belediyelerin belirlediği asgari ücretlerin uygulanmasını sınırlayabilecek yasaya karşı 100 binden fazla imza topladı.
Referandum komitesinde İsviçre Sendikalar Birliği (SGB), Travail.Suisse, SP ve Yeşiller yer alıyor. İmzalar 7 Ekim’de İsviçre Federal Şansölyeliği’ne teslim edildi.
Tartışmanın merkezinde ne var?
İsviçre’de ülke genelinde tek bir yasal asgari ücret bulunmuyor. Bazı kantonlar ve belediyeler kendi asgari ücretlerini belirliyor. Bunun yanında sendikalar ve işverenler, belirli sektörlerde çalışanların ücretlerini ve çalışma koşullarını düzenleyen toplu iş sözleşmeleri yapıyor.
Parlamento’nun kabul ettiği yeni yasa, bazı sektörlerde genel olarak bağlayıcı hale getirilen toplu iş sözleşmelerinin, kanton veya belediyelerin belirlediği yasal asgari ücretlerden önce uygulanmasına izin veriyor.
Bu nedenle sendikalar, özellikle ücretlerin düşük olduğu sektörlerde çalışanların daha yüksek yasal asgari ücretten yararlanamayabileceğini savunuyor. Etkilenecek sektörler arasında konaklama ve restoran işletmeleri, temizlik, kuaförlük, geçici işçilik, fırıncılık ve kasaplık gibi alanlar bulunuyor.
Zürih ve Winterthur da etkilenebilir
Kantonal asgari ücret şu anda Cenevre, Neuchâtel, Basel Stadt, Jura ve Ticino kantonlarında uygulanıyor.
Ancak düzenleme yalnızca kantonlarla sınırlı değil. Zürih, Winterthur ve Luzern gibi şehirlerde de yerel asgari ücret uygulamaları bulunuyor. Sendikalar, yeni yasanın bu tür yerel düzenlemelerin kapsamını da etkileyebileceğini belirtiyor.
Jura, Basel Stadt ve Ticino ise mevcut kuralları nedeniyle yeni düzenlemeden farklı şekilde etkileniyor. Bu kantonlarda bağlayıcı toplu iş sözleşmelerinin asgari ücretlerin önüne geçmesine zaten izin veren hükümler bulunuyor.
Sendikalar ve sol partiler neden karşı çıkıyor?
Referandumu destekleyenler, yasanın özellikle düşük ücretli çalışanların gelirlerini etkileyebileceğini savunuyor. Sendikalar ayrıca asgari ücretlerden yararlananların yaklaşık üçte ikisinin kadın olduğunu belirterek düzenlemenin ücret eşitliği açısından da sonuçları olacağını söylüyor.
SP’den Jacqueline Badran ise düzenlemenin kanton ve belediyelerde halkoyuyla kabul edilmiş asgari ücret kararlarını etkilediğini savunuyor. Bu değerlendirme, referandum komitesinin siyasi görüşünü yansıtıyor.
Toplanan imzaların geçerliliğini Federal Şansölyelik kontrol edecek. Gerekli sayı aşıldığı için referandumun yapılması bekleniyor. Oylamanın Şubat veya Haziran 2027’de gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
