ST.GALLEN- Belarus’ta Lukaşenko rejimi adına üç muhalifin öldürülmesi ve zorla kaybedilmesi olaylarına karıştığı öne sürülen 48 yaşındaki Belaruslu, St. Gallen Kanton Mahkemesi’nde yeniden hakim karşısına çıkacak. Sanık, ilk derece mahkemesinde tamamen beraat etmişti.
Dava, 1999 yılında Belarus’ta ortadan kaybolan üç muhalif siyasetçinin akıbetiyle ilgili. Kayıplar arasında dönemin eski İçişleri Bakanı Yuri Zakharenko da bulunuyor.
Sanık, 2019 yılında İsviçre’ye yaptığı iltica başvurusunda Belarus yönetimi adına hareket ettiğini ve söz konusu olaylara dahil olduğunu anlatmıştı. Daha sonra çeşitli medya kuruluşlarına da olaylarla ilgili ayrıntılar verdi.
İsviçre’de bir ilk
Dava, İsviçre yargısı açısından da önemli bir ilk niteliği taşıyor. Şikayet, kaybolan iki muhalif siyasetçinin kızları ile Cenevre merkezli insan hakları kuruluşu Trial International tarafından yapıldı.
Davanın merkezinde zorla kaybetme suçu bulunuyor. Bu suç, İsviçre Ceza Kanunu’na 2017 yılında eklendi. Düzenleme, Birleşmiş Milletler sözleşmesine dayanıyor ve belirli koşullarda yurt dışında işlenen zorla kaybetme olaylarının İsviçre’de de kovuşturulmasına imkan tanıyor.
Bu nedenle dava, İsviçre’de bu suç kapsamında görülen ilk kovuşturma olma özelliğini taşıyor.
İlk derece mahkemesi beraat ettirmişti
Dava ilk olarak 2023 sonbaharında Rorschach Bölge Mahkemesi’nde görülmüştü. Savcılık, sanık hakkında üç yıl hapis cezası talep etmiş, bunun bir yılının ertelenmesini istemişti.
Ancak mahkeme sanığı tamamen beraat ettirdi. Mahkeme başkanı, sanığın verdiği ifadelerde ciddi çelişkiler bulunduğunu ve olaylarla ilgili suçlamaların yeterli kanıtlarla ortaya konulamadığını belirtti.
Sanığın iltica başvurusu sırasında, savcılık soruşturmasında ve mahkemede birbirinden farklı açıklamalar yaptığı kaydedildi. Hakim ayrıca, sanığın olayları ayrıntılı ve dramatik biçimde anlatmasının iltica başvurusunu olumlu etkilemeye yönelik olabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan sanığın 2000’li yıllarda Belarus’ta rüşvet nedeniyle birkaç yıl hapis cezası aldığı doğrulandı.
Sanık kaçırma ve silahlı saldırılara yardım ettiğini kabul etti
Savcılık ise sanığın Belarus’taki muhalifleri ortadan kaldırmakla görevli özel bir birimin üyesi olduğunu savunuyor. Savcılığa göre sanığın verdiği bazı ayrıntılar, olayların içinde bulunan kişilerin bilebileceği bilgiler niteliğinde.
Fiziksel engeli bulunan sanık, mahkemede insanları kaçırma ve vurma yönündeki emirlere yardımcı olduğunu kabul etti. Ancak herhangi bir cinayeti kendisinin işlemediğini söyledi. Sanık ayrıca mağdurların yakınlarından özür diledi.
İlk derece mahkemesinin beraat kararının ardından mağdur yakınlarının avukatları itiraz etti. Avukatlar, sanığın birden fazla zorla kaybetme olayından sorumlu tutulmasını ve mahkum edilmesini talep ediyor.
Savcılık ise ilk derece kararına itiraz etmedi.
St. Gallen Kanton Mahkemesi’nde görülecek davada, sanığın 1999 yılında Belarus’taki muhaliflerin ortadan kaybolması olaylarındaki rolü ve zorla kaybetme suçundan sorumluluğu yeniden değerlendirilecek.
