VAUD– İsviçre’de 30 yılda incelenen 3 binden fazla peçeli baykuşun tüyleri daha kızıl kahverengi ve daha yoğun benekli hâle geldi. Lozan Üniversitesi araştırmacıları, değişimin yalnızca rastlantıyla açıklanamayacağını ve doğal seçilimin etkili olduğunu ortaya koydu.
İsviçre’de peçeli baykuşların tüy rengi ve beneklenme özellikleri son 30 yılda belirgin biçimde değişti. Bilim insanları, binlerce baykuşun genetik verilerini inceleyerek bu değişimde doğal seçilimin rol oynadığına ilişkin bulgular elde etti.
Lozan Üniversitesi Evrim Bölümü’nden Dr. Tristan Cumer ve ekibi, tüy rengi ve beneklenmeyle bağlantılı genetik varyantların zaman içinde nasıl değiştiğini araştırdı. Çalışmada, üç binden fazla peçeli baykuşun genetik verileri incelendi. Sonuçlar, kızıl kahverengi tüylerle ilişkili bazı genetik varyantların beklenenden daha yaygın hâle geldiğini gösterdi.
Araştırmacılar, gözlemlenen değişimleri yalnızca rastlantısal genetik değişimlerin yaşandığı simülasyonlarla karşılaştırdı. Bulgular, doğal seçilimi hesaba katan modellerin gerçek değişimleri daha iyi açıkladığını ortaya koydu.
Tüy rengi ve beneklenme ne anlatıyor?
İsviçre Biyoinformatik Enstitüsü’nden Prof. Dr. Jerome Goudet, araştırmada 3 binden fazla baykuşun tüm genomlarının dizilendiğini belirtti. Çalışmanın, doğal ortamda yaşayan bir hayvan popülasyonu üzerinde gerçekleştirilen kapsamlı genetik analizlerden biri olduğu değerlendiriliyor.
Peçeli baykuşların tüy rengi, avlanma davranışları ve üreme özellikleriyle ilişkilendiriliyor. Örneğin beyaz tüylü baykuşların, avlarına saldırırken ay ışığından yararlanabildiği belirtiliyor.
Tüylerdeki siyah beneklenme ise bağışıklık sistemi ve stresle başa çıkma yeteneğiyle bağlantılı. Büyük siyah beneklere sahip bazı baykuşların, besin kıtlığı ve parazitler gibi zorlu koşullara daha iyi dayanabildiği biliniyor.
Çevresel koşullar etkili olabilir
Araştırmacılar, besin kaynaklarındaki değişimlerin ve çevresel stresin tüy rengindeki dönüşümde rol oynamış olabileceğini düşünüyor. Bununla birlikte, gözlemlenen değişimin hangi çevresel etkenlerden kaynaklandığının kesin olarak belirlenmesi gerekiyor.
Nature dergisinde yayımlanan araştırma, doğal seçilimin yabani hayvan popülasyonlarında birkaç nesil içinde genetik özelliklerin yaygınlığını değiştirebildiğine ilişkin yeni bulgular sunuyor.
