BERN– İsviçre Parlamentosu, polisin bir kişiyi gözaltında tutabileceği azami sürenin 24 saatten 48 saate çıkarılmasını kabul etti. Düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil; Federal Konsey’in yasa değişikliğini hazırlaması gerekiyor.
İsviçre’de polisin şüphelileri gözaltında tutma süresinin iki katına çıkarılmasının önü açıldı. Parlamento, polis gözetimindeki azami sürenin 24 saatten 48 saate çıkarılmasını öngören önergeyi kabul ederek Federal Konsey’e gönderdi.
Düzenleme, ilk olarak Schwyz kantonu FDP’li Kantonlar Meclisi üyesi Petra Gössi tarafından gündeme getirildi. Kantonlar Meclisi’nin ardından Ulusal Meclis de 30 Eylül’de önergeyi 113’e karşı 68 oyla kabul etti.
Mevcut sistemde polis, bir kişiyi en fazla 24 saat gözaltında tutabiliyor. Bu sürenin sonunda kişi serbest bırakılmalı veya soruşturma kapsamında tutuklama talebiyle savcılığa sevk edilmeli.
Polis: 24 saat özellikle gösterilerde yetersiz kalabiliyor
Düzenlemeyi savunanlar, mevcut sürenin özellikle şiddet olaylarının yaşandığı büyük gösterilerde yetersiz kaldığını belirtiyor.
İsviçre Polis Memurları Federasyonu Genel Sekreteri Max Hofmann, çok sayıda kişinin kimlik kontrolünden geçirildiği ve geçici olarak gözaltına alındığı olaylarda polisin delilleri toplamak ve kişilerin sorumluluğunu belirlemek için yeterli zamana sahip olmayabildiğini savunuyor.
Gössi de önergesinde, özellikle şiddet olaylarına dönüşen gösterilerde delillerin güvence altına alınması ve soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi için daha uzun bir süre gerektiğini belirtiyor.
Federal Konsey ise değişikliğe karşı çıkmıştı. Hükümete göre mevcut sistemde polis ve savcılık, soruşturmanın ilk aşamasında gerekli işlemleri yapmak için zaten yeterli zamana sahip.
Amnesty: Gözaltı cezaya dönüşmemeli
İnsan hakları kuruluşu Amnesty International ise sürenin uzatılmasının temel haklar açısından risk taşıdığı uyarısında bulunuyor.
İnsan hakları kuruluşuna göre polis gözaltısının uzatılması, soruşturma kapsamında tutuklama kararı verilmeden önce savcılık ve mahkemenin inceleme yapabileceği süreyi fiilen daraltabilir.
İsviçre hukukunda gözaltı ile tutukluluk birbirinden farklı aşamalar. Bir kişi hakkında tutukluluk talep edildiğinde, savcılık ve Zorunlu Tedbirler Mahkemesi’nin gerekli incelemeleri yapması gerekiyor.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında, bir kişinin tutukluluğunun yargısal olarak incelenmesi için öngörülen azami sürelerin de korunması gerekiyor. Parlamento tarafından kabul edilen önerge, 48 saatlik polis gözaltısının mutlak üst sınır olmasını öngörüyor ve avukata erişim, gözaltı gerekçesinin bildirilmesi, tıbbi muayene ve yapılan işlemlerin kayıt altına alınması gibi güvencelerin korunması gerekiyor.
Amnesty International ayrıca gözaltının bir cezaya dönüşmemesi gerektiğini vurguluyor. Bir kişi hakkında mahkeme kararı verilene kadar masumiyet karinesi geçerli.
Şimdi Federal Konsey düzenleme hazırlayacak
Parlamentonun kararı, 48 saatlik gözaltının hemen uygulanacağı anlamına gelmiyor. Federal Konsey’in şimdi Ceza Muhakemesi Kanunu’nda gerekli değişiklikleri hazırlaması gerekiyor. Düzenlemenin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ilgili standartlarıyla da uyumlu olması gerekecek.
İsviçre’deki mevcut 24 saatlik süre, Avrupa’daki bazı ülkelere kıyasla daha kısa. Komşu ülkelerin bazılarında polis gözaltısı koşullara bağlı olarak 48 saate, hatta daha uzun sürelere kadar uzatılabiliyor.
