İSVİÇRE– İsviçre’de enflasyon yeniden yükselişe geçerken, kış öncesi hane giderleri de artıyor. Akaryakıt, ısınma, kira ve sağlık sigortası primlerindeki yükseliş özellikle düşük ve orta gelirli ailelerin bütçesini zorluyor.
İsviçre’de uzun süre kontrol altında kalan enflasyon yeniden yükselişe geçti. Eylül ayında yüzde 0,8 seviyesine çıkan enflasyonun önümüzdeki dönemde yüzde 1’in üzerine çıkması bekleniyor.
İsviçre Merkez Bankası (SNB), önümüzdeki altı ay için enflasyonun yüzde 1,2 seviyesine ulaşabileceği öngörüsünde bulunuyor. Bu durum, günlük alışverişten ulaşıma ve konut giderlerine kadar birçok alanda hane bütçeleri üzerindeki baskının artabileceği anlamına geliyor.
Sağlık sigortası primleri de artacak
Hane bütçelerini en fazla zorlayan kalemlerden biri sağlık sigortası primleri. Karşılaştırma portalı bonus.ch, 2027 yılında primlerde ortalama yüzde 4,5 ile 5 arasında artış bekliyor.
Buna göre yetişkinler için aylık ortalama primin yaklaşık 487 frank seviyesine çıkabileceği belirtiliyor. Sağlık sigortası primlerinin yeni tutarları ise Federal Konsey tarafından açıklanacak.
Özellikle düşük ve orta gelirli aileler açısından prim artışları önemli bir yük oluşturuyor. Geliri sosyal destek sınırının biraz üzerinde olan bazı haneler ise herhangi bir sübvansiyondan yararlanamadığı için artan maliyetleri doğrudan karşılamak zorunda kalıyor.
Isınma ve akaryakıt maliyetleri yükseliyor
Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte enerji maliyetleri de yeniden gündemde. Akaryakıtla ısınanlar için 100 litre kalorifer yakıtının fiyatı 162 frankın üzerine çıkmış durumda. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 70’lik artış anlamına geliyor.
Doğalgaz fiyatlarında da kış aylarında yükseliş bekleniyor. Enerji fiyatlarının jeopolitik gelişmelere bağlı olarak yeniden değişken hale gelmesi, özellikle eski ve gaz veya kalorifer yakıtıyla ısıtılan binalarda yaşayan haneler için ek maliyet riski yaratıyor.
Pelet fiyatlarında da son haftalarda artış yaşandığı belirtiliyor.
Benzin ve motorin de cep yakıyor
Akaryakıt fiyatlarındaki artış sürücüler için de önemli bir ek gider oluşturuyor. TCS fiyat verilerine göre İsviçre’de benzinin litre fiyatı yaklaşık 2,14 frank, motorinin litre fiyatı ise 2,46 frank seviyesinde.
Benzin fiyatı yıl başına göre yaklaşık 50 santim, motorin ise yaklaşık 70 santim daha yüksek. Özellikle otomobilini işe gidip gelmek veya çalışmak için kullanmak zorunda olan kişiler açısından bu maliyetleri azaltmak kolay değil.
Kiralar ve ipotekler de baskı oluşturuyor
Konut piyasasında da fiyat artışları devam ediyor. Federal İstatistik Dairesine göre piyasaya sunulan konutların kiraları ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 1,5 arttı.
Enflasyonun yeniden yükselmesi, mevcut kira sözleşmelerindeki yan giderler açısından da hanelerin yıl sonunda daha yüksek faturalarla karşılaşmasına neden olabilir.
İpotek faizlerinde de son dönemde yükseliş görüldü. İsviçre Merkez Bankasının politika faizini artırması halinde özellikle faiz oranı piyasaya daha hızlı uyum sağlayan SARON ipotekleri bundan doğrudan etkilenebilir.
Artan sabit giderler tasarruf yapmayı da zorlaştırıyor. Baloise ve YouGov İsviçre tarafından yapılan bir araştırmaya göre, katılımcıların yalnızca yaklaşık yarısı altı aylık dönemde bir miktar para biriktirebildi. Tasarruf yapmanın önündeki en büyük engel olarak ise yüksek sabit giderler gösterildi.
