BERN – Avrupa’daki kuraklık, İsviçre ile komşuları arasında su kaynaklarının paylaşımı konusunda yeni bir gerilim yaratıyor. İtalya ve Fransa, tarımsal üretim ve su kaynakları açısından İsviçre’ye bağımlı durumda. Ancak devam eden kuraklık nedeniyle İsviçre’den sınır ötesine akan su miktarı giderek azalıyor.
Özellikle Ticino’da bulunan Lago Maggiore’nin (Maggiore Gölü) su seviyesi kritik seviyelere geriledi. Göl, tarihindeki en düşük seviyeye yalnızca birkaç santimetre uzaklıkta. Kuraklığın haftalardır devam etmesi nedeniyle Ticino yönetimi, İtalya’ya doğru bırakılan su miktarını azaltmak zorunda kaldı.
İtalya daha fazla su istiyor
Lago Maggiore’den gelen su, İtalya’nın Po Ovası’ndaki tarım arazilerinin sulanmasında önemli rol oynuyor. Özellikle Piyemonte bölgesi, tarlaların sulanabilmesi için Ticino’dan daha fazla su bırakılmasını talep ediyor.
Ancak Ticino yönetimi bu talebe karşı çıkıyor. Kanton hükümetine göre bölgede de ciddi bir kuraklık yaşanıyor ve barajlardaki su rezervleri düşük seviyede. Ayrıca söz konusu rezervuarların bir bölümü özel mülkiyette bulunuyor.
Bu nedenle Ticino, mevcut koşullarda İtalya’ya daha fazla su göndermenin mümkün olmadığını belirtiyor.
İsviçre yeni anlaşmalar için masada
Su kaynakları üzerindeki baskının artması üzerine İsviçre Federal Hükümeti de harekete geçti. Federal Çevre Dairesi (BAFU), Ticino kantonu ve İtalyan makamlarıyla birlikte gelecekteki su paylaşımına ilişkin yeni bir anlaşmanın temelini hazırlıyor.
Amaç, su kıtlığı dönemlerinde yaşanabilecek anlaşmazlıkların yanı sıra aşırı yağış ve sel gibi durumlarda ortaya çıkabilecek sorunları da önceden düzenlemek.
Benzer görüşmeler İsviçre ile Fransa arasındaki Doubs Nehri için de yürütülüyor.
İsviçre ve Fransa daha önce Cenevre Gölü ve Rhône Nehri konusunda iki ayrı anlaşmaya varmıştı. Bu anlaşmaların hazırlanması yaklaşık 10 yıl sürdü. Bu durum, yeni su anlaşmalarının da kısa sürede sonuçlanmasının beklenmediğini gösteriyor.
“İsviçre suyunu boşa akıtmayalım”
Su uzmanı Klaus Lanz ise İsviçre hükümetinin komşu ülkelere karşı daha güçlü bir tutum sergilemesi gerektiğini savunuyor.
Lanz’a göre İsviçre’nin su kaynaklarını komşu ülkelere aktarması tek başına yeterli değil. İtalya ve Fransa’da mevcut suyun daha verimli kullanılması gerektiğini belirten Lanz, özellikle İtalya’daki sulama sistemlerinde önemli miktarda suyun tarlalara ulaşmadan kaybolduğuna dikkat çekiyor.
İsviçre Federal Çevre Dairesi de bu konunun İtalya ile yürütülen görüşmeler kapsamında ele alınacağını açıkladı.
Su artık sınır ötesi bir sorun
Kuraklığın şiddetlenmesiyle birlikte İsviçre’nin “Avrupa’nın su kalesi” olarak görülen konumu da yeni bir tartışmanın merkezine oturuyor. Dağlardan ve göllerden beslenen su kaynakları azalırken, aynı suya ihtiyaç duyan ülkeler arasındaki rekabetin daha da artması bekleniyor.
Lago Maggiore ve Doubs konusunda yeni anlaşmaların yürürlüğe girmesi ise yıllar sürebilir. Şimdilik tarafların en hızlı çözüm olarak beklediği şey ise aynı: Yağmur.
