ZÜRİH– İsviçre’de yemek dağıtım şirketi Just Eat’in yüzlerce kuryeyi işten çıkararak bağımsız çalışma modeline geçme planı, Zürih’te protesto edildi. Emekçiler işlerini ve sosyal güvencelerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalırken sendikalar, şirketin maliyetleri çalışanların sırtına yüklemesine tepki gösterdi.
İsviçre’de yemek dağıtım sektöründe çalışan yüzlerce kurye, Just Eat’in yeni çalışma modeli nedeniyle işini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Şirketin Zürih’teki genel merkezi önünde perşembe günü düzenlenen protestoda kuryeler ve sendika temsilcileri, işten çıkarma planlarına karşı çıktı ve çalışanların haklarının korunmasını istedi.
Just Eat, mevcut kadrolu kurye sisteminden uzaklaşarak ağırlıklı olarak bağımsız çalışanlarla ve dış hizmet ortaklarıyla çalışma hazırlığında. İç yazışmalara dayandırılan haberlere göre yaklaşık 500 çalışanın geleceği belirsizliğe sürüklenmiş durumda.
“Eğitimimi finanse etmek için çalışıyordum”
Protestoya katılan kuryeler, şirketin kararının yalnızca işlerini değil, geçimlerini ve gelecek planlarını da tehdit ettiğini belirtiyor.
Haftada yaklaşık 30 saat çalışan bir kurye, elde ettiği gelirle eğitim masraflarını karşılamayı planladığını, ancak yeni düzenlemeyle bu imkânın ortadan kalkabileceğini söyledi. İşini kaybetme riskiyle karşı karşıya olan çalışan, bazı meslektaşlarının da ciddi ekonomik sıkıntıya düşmesinden endişe duyduğunu dile getirdi.
Daha önce başka bir yemek dağıtım platformunda çalışan bir kurye ise bağımsız çalışma modelinin sonuçlarını bildiğini belirtti. Bu sistemde ücretli izin ve sigorta gibi güvencelerin bulunmadığını söyleyen çalışan, aynı işi yapmalarına rağmen daha düşük gelir elde edebileceklerini ifade etti.
Üç yıldır Just Eat’te çalışan bir başka kurye de mevcut sistemin sağladığı sosyal güvencelerin önemine dikkat çekti. Geçen yıl elini kırdığında maaşını almaya devam ettiğini belirten çalışan, yeni modelde bu güvencenin ortadan kalkabileceğini söyledi.
Sendikalardan güvencesiz çalışma tepkisi
Just Eat, çalışma modelindeki değişikliği müşterilerin değişen sipariş alışkanlıkları ve sektördeki yoğun rekabetle gerekçelendiriyor. Sendikalar ise şirketin maliyetleri düşürmek uğruna iş güvencesini zayıflattığını ve ekonomik riskleri kuryelerin üzerine bıraktığını savunuyor.
Sendikaların temel eleştirilerinden biri, “sahte bağımsız çalışma” olarak nitelendirilen model. Bu sistemde kuryeler bağımsız çalışan statüsünde faaliyet gösterirken ücretli izin, sigorta ve işçi koruması gibi haklardan yoksun kalabiliyor.
Unia sendikası ve Just Eat kuryeleri, çalışma koşullarına müdahale edilmesi ve çalışanların haklarının korunması talebiyle bir dilekçe başlattı. Sendikalar, yeniden yapılanmanın bedelinin emekçilere ödetilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Cenevre ve Vaud kantonlarında tartışmalı platform çalışma modeline yönelik kısıtlamalar bulunduğu için bu bölgelerde çalışan kuryelerin şimdilik aynı işten çıkarma riskiyle karşı karşıya olmadığı bildiriliyor.
