BERN – İsviçre’de iltica politikası yeniden tartışma konusu oldu. Federal Meclis’teki Lega milletvekili Lorenzo Quadri, Cezayir, Fas ve Tunus gibi Magrip ülkelerinden gelen kişilerin iltica prosedürünün dışında bırakılması için Federal Konsey’e önerge sundu. Quadri, bu ülkelerden yapılan başvuruların büyük bölümünün reddedilmesini ve bazı başvuru sahiplerinin İsviçre’de ceza soruşturmalarına konu olmasını gerekçe gösterdi.
Quadri, önergesinde Federal İltica Yasası’nın 55. maddesinin kullanılmasını istiyor. Söz konusu madde, olağanüstü sayıda iltica başvurusu gelmesi halinde Federal Konsey’e olağanüstü önlemler alma yetkisi veriyor.
%80,5’lik oran tartışma yarattı
Önergenin temel dayanaklarından biri, Göç Sekreterliği’nin (SEM) 2024 yılına ilişkin dahili değerlendirmesi.
Buna göre Magrip ülkelerinden gelen iltica başvuru sahiplerinin %80,5’i, iltica süreci sırasında veya başvurunun reddedilmesinin ardından en az bir kez ceza soruşturmasında şüpheli olarak kayda geçti. Diğer ülkelerden gelen iltica başvuru sahiplerinde bu oran %12,3 olarak veriliyor.
Ancak bu rakamın önemli bir sınırlaması bulunuyor. Söz konusu kişiler suçtan hüküm giymiş kişiler değil, ceza soruşturmasında suç isnadıyla kayda geçen kişiler. Ayrıca 2024 yılında suç isnadıyla kayda geçen kişiler ile aynı yıl iltica başvurusu yapan kişilerin tamamen aynı gruplar olmadığı belirtiliyor. Bu nedenle %80,5 oranı, “Magrip ülkelerinden gelen iltica başvuru sahiplerinin %80,5’i suç işledi” şeklinde yorumlanamıyor.
Quadri: Sistem gereksiz yere yük altında
Quadri, Cezayir, Fas ve Tunus vatandaşlarının İsviçre’de koruma alma ihtimalinin son derece düşük olduğunu savunuyor.
2025 yılında bu üç ülkeden toplam 3 bin 642 iltica başvurusu yapıldığını belirten Quadri, bunların 2 bin 127’sinin Cezayir vatandaşlarına ait olduğunu ifade ediyor.
Lega milletvekiline göre sonuçlanma ihtimali düşük başvurular, iltica makamlarının yanı sıra mahkemelerin de kaynaklarını uzun süre meşgul ediyor. Özellikle başvurulara yapılan itirazların süreci uzatabildiğini savunan Quadri, bu kişilerin sınır dışı edilene kadar İsviçre’de kalmasının kamu kaynakları ve güvenlik açısından sorun oluşturduğunu öne sürüyor.
Quadri bu nedenle Federal Konsey’den, Magrip ülkelerinden gelen başvurular için mevcut iltica prosedürünün dışında özel bir uygulama oluşturmasını istiyor.
Hükümetten henüz karar yok
Önergeyle birlikte Federal Konsey’in önünde, iltica sisteminin uygulanma biçimi konusunda siyasi bir tartışma bulunuyor.
Quadri, özellikle koruma alma ihtimalinin çok düşük olduğu ülkelerden gelen başvuruların olağan prosedür üzerinden yürütülmesinin sistemi gereksiz yere zorladığını savunuyor.
Ancak %80,5’lik ceza soruşturması oranının yorumlanması konusunda da tartışma sürüyor. Verilerin aynı kişileri takip eden bir istatistik olmaması ve “suç isnadı” ile “mahkûmiyet” arasındaki fark, rakamların doğrudan suçluluk göstergesi olarak kullanılmasını tartışmalı hale getiriyor.
