BASEL– Nisan 2022’de Basel’de Türk Çocuk Bayramı kutlamasına yapılan saldırının ardından 14 kişi Haziran’da yargılanıyor. Olayın arka planında siyasi gerilimler, diaspora yapısı ve güvenlik tartışmaları yer alıyor.
Nisan 2022’de İsviçre’nin Basel kentindeki Marktplatz’da düzenlenen Türk Çocuk Bayramı kutlaması, yaklaşık 40 kişilik bir grubun saldırısına uğradı. Olay sırasında polis ve sağlık ekipleri bölgeye sevk edilirken, saldırının yaklaşık 20 dakika sürdüğü ve şehir merkezinde büyük bir kaos yaşandığı belirtildi.
Tanık ifadelerine göre saldırganlar “Çocuklarımız ölüyor, sizin çocuklarınız da ölecek”, “Kadınlarınızı ve çocuklarınızı öldüreceğiz” ve “Bu sizin son bayramınız olacak” gibi tehditler savurdu. Olay “savaş ortamı” olarak tanımlandı.
Grubun önce sözlü tehditlerde bulunduğu, ardından bariyerleri aşarak etkinlik alanına girdiği ve içeride bulunanlara saldırdığı bildirildi. Yumruk, tekme, cam şişe, bisiklet kilidi, şemsiye ve tencere kapağı gibi çeşitli nesneler kullanıldı. Yaralanmalar ve maddi hasar meydana geldi.
Dosyada ayrıca bazı katılımcıların karşılıklı provokasyonlarda bulunduğu ve bir kişinin karşı tarafa “bozkurt işareti” gösterdiği bilgisi yer aldı. Ancak bunun olayın şiddetini açıklayıp açıklamadığı netleştirilemedi.
Soruşturmada 178 video ve fotoğrafın delil olarak kullanıldığı, bazı şüphelilerin kısa sürede gözaltına alındığı ve farklı kantonlarda yapılan operasyonlarla başka kişilerin de yakalandığı belirtildi. Üç kişinin kimliği tespit edilemedi.
Toplam 14 sanık hakkında “kamu düzenini bozma”, “toplu saldırı”, “yaralama” ve “ağır yaralamaya teşebbüs” suçlamaları bulunuyor. Sanıklar İsviçre’nin farklı kantonlarından geliyor ve 26 ile 40 yaşları arasında. Duruşmalar yaklaşık sekiz buçuk gün sürecek.
Siyasi ve toplumsal arka plan
Olay günü sabah saatlerinde Solothurn kantonunun Gerlafingen bölgesinde Kürt Demokratik Toplum Kongresi (CDK-S) tarafından ulusal bir kongre düzenlendi. Etkinlikte PKK ile bağlantılı kişilerin de bulunduğu iddia edildi.
İddianameye göre bazı “şiddete eğilimli gruplar” burada bir araya gelerek Basel’deki etkinliği “sabote etme” kararı aldı ve ardından şehre hareket etti.
Türk Çocuk Bayramı, Türkiye’de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanıyor ve TBMM’nin açılışına atıfla çocuklara adanmış bir gün olarak kabul ediliyor. Ancak bazı çevreler tarafından milliyetçi içerik taşıdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.
Görüşler ve açıklamalar
Kanton Basel-Stadt Polisi, 2022’de yaptığı açıklamada önceki yıllarda etkinlikte herhangi bir ciddi olay yaşanmadığını ve saldırının istisnai bir durum olduğunu belirtti.
Basel Präsidialdepartement (Başkanlık Departmanı) sözcüsü Melanie Imhof, olayla ilgili yaptığı açıklamada Türk-Kürt geriliminin yalnızca yerel değil, Türkiye ve Kuzey Irak’taki gelişmelerle bağlantılı olduğunu ifade etti.
SP (Sosyal Demokrat Parti) Basel Büyük Meclis üyesi Mahir Kabakci, güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunu belirterek “O gün yaşananlar ve Şengal’deki gelişmeler dikkate alınmalıydı, güvenlik daha güçlü olmalıydı” dedi.
Göç ve diaspora çalışmaları yapan akademisyen Bilgin Ayata (Graz Üniversitesi), olayın şiddet düzeyinin olağan protesto eylemlerinden farklı olduğunu belirterek bunun “istisnai bir vaka” olduğunu söyledi. Ayata ayrıca Basel’in Kürt diasporası açısından Avrupa’da önemli bir merkez olduğunu ve “başarılı entegrasyonun örneği” sayılabileceğini ifade etti.
Toplumsal yapı ve diaspora
Basel’in Kürt diasporası için uzun yıllardır önemli bir merkez olduğu, birçok Kürt göçmenin burada yerleştiği ve siyasi-kültürel örgütlenmeler kurduğu belirtildi. Şehirde Kürt kökenli siyasetçilerin hem yerel hem ulusal düzeyde görev yaptığı aktarıldı.
Kürt toplumu adına açıklama yapan Demokratische Gesellschaft der Kurd*innen in der Schweiz (İsviçre’de Kürtlerin Demokratik Toplumu), saldırıyı kesin bir dille kınadı ve “Bu olay Kürt toplumunu temsil etmez” açıklamasını yaptı.
Türk Dışişleri Bakanlığı ise saldırıyı kınayarak, Avrupa’nın merkezinde bir çocuk etkinliğinin hedef alınmasını kabul edilemez bulduğunu açıkladı ve olayı “terör bağlantılı grupların saldırısı” olarak değerlendirdi.
Dava süreci
14 sanığın yargılaması Basel Ceza Mahkemesi’nde görülüyor. Duruşmaların yaklaşık sekiz buçuk gün sürmesi ve bazı sanıkların önceki sabıka kayıtlarının da değerlendirileceği bildirildi.
