BERN– Kantonlar Meclisi, İsviçre ile Avrupa Birliği arasındaki yeni anlaşma paketinin yalnızca halkın değil, kantonların da onayına sunulmasını destekledi. Son karar için Ulusal Meclis’in de görüşü gerekiyor.
İsviçre Parlamentosu’nun üst kanadı olan Kantonlar Meclisi, Avrupa Birliği ile yürütülen yeni anlaşma paketinin nasıl oylanacağı konusunda önemli bir karar aldı.
Meclis, hükümetin önerdiği ve yalnızca halkın oy kullanacağı isteğe bağlı referandum modelini 23’e karşı 17 oyla reddetti. Üç üye çekimser kaldı.
Ardından, anlaşmanın halk ve kantonların birlikte oy kullanacağı bir referanduma götürülmesini öngören modeli kabul etti.
İsviçre’de böyle bir oylamada yalnızca ülke genelindeki oy çoğunluğu yeterli olmuyor. Halkın çoğunluğunun yanı sıra kantonların da çoğunluğunun anlaşmayı kabul etmesi gerekiyor. Buna İsviçre siyasi sisteminde “çifte çoğunluk” deniliyor.
Neden referandumun şekli tartışılıyor?
Tartışmanın merkezinde, İsviçre ile AB arasındaki Bilateraller III olarak adlandırılan yeni anlaşma paketinin anayasal açıdan ne ölçüde önemli olduğu bulunuyor.
Federal Konsey daha önce paketin isteğe bağlı referanduma tabi tutulmasını savunmuştu. Bu modelde referandum yapılması için gerekli süreç başlatılırsa, nihai oylamada yalnızca halkın çoğunluğu aranıyor. Federal Konsey, mevcut anayasal düzenlemelerin bu model için yeterli olduğunu ve Bilateraller I ve II dönemindeki uygulamayla uyumlu bulunduğunu belirtiyor.
Kantonlar Meclisi ise daha güçlü bir onay mekanizması oluşturulmasını destekledi. Meclisin kabul ettiği diğer öneri, Bilateraller III için anayasal bir düzenleme yapılmasını ve bunun sonucunda anlaşmaların zorunlu referanduma tabi olmasını öngörüyor.
Ancak süreç henüz tamamlanmış değil.
Kantonlar Meclisi’nin kararlarının ardından konu Ulusal Meclis’te de ele alınacak. Ulusal Meclis hem halk ve kantonların birlikte oy kullanmasını öngören öneriyi hem de hükümetin yalnızca halk oylamasını öngören yaklaşımını değerlendirecek.
Bilateraller III, İsviçre ile AB arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin gelecekteki çerçevesini belirlemeyi amaçlayan kapsamlı bir paket. Paket kapsamında elektrik, sağlık, gıda güvenliği, araştırma ve kişilerin serbest dolaşımı gibi alanlarda yeni düzenlemeler bulunuyor.
