ZÜRİH – İsviçre’de bisiklet kullanmak, Hollanda’ya kıyasla yaklaşık iki kat daha yüksek kaza riski taşıyor. ETH Zürih ve Hollanda’daki Twente Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya göre farkın temel nedenleri arasında bisiklet altyapısındaki eksiklikler, kavşakların tasarımı ve bisikletlilerin diğer yol kullanıcılarıyla karşılaştığı noktalar bulunuyor.
Araştırmacılar, 2019-2022 yılları arasında İsviçre ve Hollanda’da polise bildirilen 86 binden fazla bisiklet kazasını inceledi. Kilometre bazında yapılan karşılaştırmada İsviçre’de her 100 bin kilometrede ortalama 0,19 bisiklet kazası kaydedilirken, Hollanda’da bu oran 0,09 oldu. Araştırmanın sonuçları Journal of Safety Research dergisinde yayımlandı.
En büyük sorun kavşaklarda
Araştırmaya göre İsviçre’de özellikle bisikletlilerin diğer ulaşım araçları ve yayalarla aynı noktada buluştuğu alanlarda risk artıyor.
Toplu taşıma durakları bu açıdan önemli bir sorun oluşturuyor. İsviçre’de bisiklet yolları çoğu zaman otobüs veya tramvay duraklarının önünden geçiyor. Bu durumda bisikletliler, durağa gelen araçlarla veya otobüs ve tramvay bekleyen yolcularla aynı alanda karşılaşıyor.
Hollanda’da ise bisiklet yollarının çoğunlukla durakların arkasından geçirilmesi tercih ediliyor. Böylece bisikletliler hem toplu taşıma araçlarından hem de yolcuların iniş ve biniş hareketlerinden ayrılmış oluyor.
Araştırmanın ilk yazarı Georgios Kapousizis, bu altyapı farkının İsviçre ile Hollanda arasındaki güvenlik farkını açıklayan önemli örneklerden biri olduğunu belirtti.
Tramvay rayları da risk oluşturuyor
İsviçre’de bisikletliler açısından sorun yaratan bir diğer alan ise tramvay rayları.
Bisiklet tekerleklerinin raylara takılması veya raylarla kesişme açısının uygun olmaması, özellikle şehir içindeki güzergâhlarda kaza riskini artırabiliyor. Araştırmacılara göre bu sorunun azaltılması için yalnızca davranış değişikliği yeterli değil; bazı noktalarda altyapının fiziksel olarak değiştirilmesi gerekiyor.
Kavşaklarda da İsviçre’deki riskin Hollanda’ya göre belirgin biçimde daha yüksek olduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, bisikletliler için korumalı geçişler ve özel trafik ışıkları gibi çözümlerin kavşaklardaki güvenliği artırabileceğini belirtiyor.
“Yeniden icat etmeye gerek yok”
Kapousizis’e göre İsviçre’nin bisiklet güvenliğini artırmak için tamamen yeni bir sistem oluşturmasına gerek bulunmuyor. Hollanda’da uygulanan bazı modellerin İsviçre şehirlerine uyarlanabileceğini belirten araştırmacı, özellikle toplu taşıma duraklarının tasarımının değiştirilebileceğine dikkat çekiyor.
Kavşaklarda bisikletlileri motorlu araçlardan daha iyi ayıran korumalı yollar ve bisikletlilere özel trafik ışıkları kullanılabilir. Tramvay raylarının bulunduğu yerlerde ise bisiklet tekerleklerinin raylara takılmasını önleyecek yapısal düzenlemeler yapılması öneriliyor.
50 kilometre hız sınırında risk üç katına çıkıyor
Araştırmanın dikkat çektiği bir diğer faktör ise araçların hız sınırı.
Çalışmaya göre hız sınırı 50 kilometre olan yollarda bisiklet kazası olasılığı, hız sınırının 30 kilometre olduğu yollara kıyasla neredeyse üç kat daha yüksek.
Araştırmacılar, bisikletliler ile motorlu araçlar arasında yeterli fiziksel mesafenin oluşturulamadığı bölgelerde daha düşük hız sınırlarının uygulanmasının güvenliği artırabileceğini belirtiyor.
İsviçre’de bisiklet trafiğinin son yıllarda artması da altyapı tartışmasını daha önemli hale getiriyor. Federal Karayolları Dairesi’nin verilerine göre 2025’te ülkedeki bisiklet trafiği bir önceki yıla göre yüzde 9 arttı. Aynı yıl bisiklet kazalarında 20 kişi hayatını kaybederken, 671 kişi ağır yaralandı.
Araştırmacılara göre sonuçlar, bisiklet güvenliğinde yalnızca bisikletlilerin davranışlarına odaklanmak yerine, yol ve ulaşım altyapısının da kazaların oluşumunda önemli bir faktör olduğunu gösteriyor.
