İSVİÇRE– İsviçre’de kiralar son 20 yılda yüzde 32,1 yükseldi. Kiracılar Birliği, özellikle düşük ve orta gelirli ailelerin gelirlerinin giderek daha büyük bölümünü kiraya ayırmak zorunda kaldığını belirterek konut politikasında değişiklik çağrısı yaptı.
İsviçre’de kiracılar için konut giderleri giderek daha ağır bir yük haline geliyor. İsviçre Kiracılar Birliği’nin (ASI) verilerine göre kiralar 2005-2025 yılları arasında yüzde 32,1 arttı.
Ülkede hanelerin yaklaşık üçte ikisi kiracı olarak yaşarken, uygun fiyatlı konut bulmak da giderek zorlaşıyor. Birlik, özellikle düşük ve orta gelirli hanelerin artan kiralardan daha fazla etkilendiğini belirtiyor.
Düşük gelirlinin bütçesinde kira yükü büyüyor
Brüt geliri 4 bin frankı geçmeyen haneler, gelirlerinin ortalama yüzde 37,8’ini kiraya ayırıyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) sekiz ülkeye ilişkin verilerine göre ise düşük gelirli kiracı hanelerin yaklaşık yarısı kullanılabilir gelirlerinin yüzde 40’ından fazlasını konut için harcıyor.
Kiracılar Birliği, kira artışlarının özellikle düşük gelirli insanlar açısından ciddi bir bütçe baskısı oluşturduğunu ve uygun fiyatlı konutların giderek azaldığını vurguluyor.
Konut piyasasında mülkiyet yapısı değişti
Kiraya verilen konutların kime ait olduğu da son yıllarda önemli ölçüde değişti. 2000 yılında kiralık konutların yüzde 57,3’ü bireysel mülk sahiplerine aitken, bu oran 2024’te yüzde 43,2’ye geriledi.
Buna karşılık yatırım şirketlerinin sahip olduğu kiralık konutların oranı aynı dönemde yüzde 28,7’den yüzde 44,4’e yükseldi. Kiracılar Birliği, gayrimenkul sektöründeki bu değişimin yatırım şirketlerine yüksek getiriler sağladığını savunuyor.
Birlik, siyasetten kira politikasında değişiklik yapılmasını, kiraların maliyet esasına göre belirlenmesini ve konut piyasasındaki finansal yatırımların sınırlandırılmasını istiyor. Ayrıca daha fazla kamu yararına ve uygun fiyatlı konut inşa edilmesi çağrısı yapıyor.
ASI, Federal Konseyin kendi sunduğu Kira Girişimi’ne karşı hazırladığı dolaylı karşı öneriyi de eleştiriyor. Birliğe göre öneri kabul edilirse kiralar üzerindeki baskı daha da artabilir.
