PİEMONTE– İsviçre’nin yeni savaş uçağı filosunda kullanılacak ilk F-35A’nın üretim süreci İtalya’nın Piemonte bölgesindeki Cameri tesisinde başladı. Leonardo’nun Novara yakınlarındaki fabrikasında, İsviçre’ye teslim edilecek uçağın ilk gövde bölümü ile ilk kanadı birleştirildi.
İsviçre için üretilen gövde bölümünün seri numarası MJ-4, bu parçaların oluşturacağı uçağın askeri tescili ise J-6004 olarak belirlendi.
Cameri’den ABD’ye, ardından İsviçre’ye
Cameri’deki çalışmalar tamamlandıktan sonra kanatları monte edilmiş gövde bölümü ABD’nin Teksas eyaletindeki Fort Worth’a gönderilecek. Burada Lockheed Martin tesisinde uçağın diğer parçalarıyla birleştirilerek nihai montajı gerçekleştirilecek.
İsviçre’ye yönelik ilk sekiz F-35A’nın, 2027 ortasından itibaren ABD’nin Arkansas eyaletindeki Ebbing Air National Guard Base’de İsviçreli pilotlar ve yer personelinin eğitimi için kullanılması planlanıyor.
İtalya’daki Cameri tesisinde üretilen ilk F-35A’nın ise 2028’in ortasında İsviçre’ye teslim edilmesi bekleniyor. J-6004 kodlu uçağın teslimatının ise 2029 sonuna kadar gerçekleşmesi planlanıyor.
F-35A’lar önümüzdeki yıllarda İsviçre’nin Payerne, Meiringen ve Emmen askeri hava üslerinde kademeli olarak hizmete girecek. Konuşlandırmanın 2028 ortasında Payerne’de başlaması, 2030’dan itibaren Meiringen’e ve 2032’den itibaren Emmen’e genişletilmesi öngörülüyor.
Üretimde 2 bin 100’den fazla şirket yer alıyor
F-35 programı dünya genelinde 2 bin 100’den fazla tedarikçi şirketi kapsayan uluslararası bir üretim ağına dayanıyor. Uçağın parçaları farklı ülkelerde üretiliyor ve daha sonra nihai montaj merkezlerinde bir araya getiriliyor.
Cameri, ABD’deki Fort Worth ve Japonya’daki Nagoya ile birlikte dünyadaki üç F-35 üretim merkezinden biri. Aynı zamanda Avrupa’daki tek nihai F-35 montaj hattına ev sahipliği yapıyor.
İtalya, İngiltere, Hollanda, Danimarka ve Norveç ile birlikte F-35 programındaki beş Avrupalı ortak ülkeden biri. Almanya da F-35A’nın orta gövde bölümünü üretirken, İngiltere uçağın arka bölümünün üretiminde rol alıyor.
Cameri tesisinin yılda 20’ye kadar F-35 üretme kapasitesi bulunuyor. Tesiste İsviçre için üretilecek F-35A’ların yanı sıra İtalya için F-35B’ler de üretiliyor ve dünya genelindeki F-35’lerin kanatlarının yaklaşık üçte biri burada imal ediliyor.
İsviçre sınırına kuş uçuşu yaklaşık 40 kilometre mesafede bulunan Cameri, bu nedenle İsviçre açısından da stratejik önem taşıyor. F-35A’ların İtalya’da üretilmesi, İsviçre’nin Avrupa’daki savunma sanayisi ve güvenlik ortaklarıyla iş birliğinin de önemli bir örneğini oluşturuyor.
