BERN– İsviçre devletine ait savunma şirketi RUAG’da yürütülen soruşturma, tank parçalarının değerinin çok altında satıldığını, bazı askeri malzemelerin ücretsiz devredildiğini ve ihracat kurallarının aşılmış olabileceğini ortaya koydu. Şirket, 10 kişiye karşı yaklaşık 51 milyon avroluk tazminat davası açtı.
İsviçre’nin devlet kontrolündeki savunma şirketi RUAG MRO’da yıllara yayılan usulsüzlük iddialarına ilişkin kapsamlı soruşturmanın sonuçları açıklandı. Niederer Kraft Frey hukuk bürosunun hazırladığı rapor, şirket içinde ticari çıkarların kuralların önüne geçtiği bir yönetim anlayışının yerleştiğine işaret ediyor.
Soruşturma kapsamında RUAG, 10 kişiden yaklaşık 51 milyon avro tazminat talep ederken, bazı kişiler hakkında güveni kötüye kullanma, belgede sahtecilik ve gizli bilgileri açıklama şüphesiyle suç duyurusunda bulundu. İddialar, eski bir yöneticinin tank parçalarını piyasa değerinin çok altında satmasıyla sınırlı kalmadı; askeri depolardaki işlemlerden ihracat denetimine kadar uzandı.
Leopard tanklarının parçaları düşük fiyatlarla satıldı
Rapora göre, Hollanda bağlantılı işlemler RUAG’ın yaklaşık 47 milyon avro zarara uğramasına yol açtı. Leopard 1 ve Leopard 2 tanklarına ait yedek parçaların piyasa değerinin çok altında satıldığı, bazı parçaların ise karşılıksız devredildiği belirtildi.
En dikkat çekici olaylardan biri, Leopard 2 tanklarına ait 17 top namlusuyla ilgiliydi. Her birinin değerinin 100 bin avronun üzerinde olduğu belirtilen namluların, Almanya’daki bir iş ortağına tanesi 2.300 avrodan satılması planlandı. Bir RUAG çalışanının gerekli imzayı vermemesi üzerine satış gerçekleşmedi. Bunun ardından namluların ücretsiz verildiği bildirildi.
Rapora göre, ihracat denetiminde nihai alıcıya ilişkin bilgilerin üzeri kapatılmış olmasına rağmen sevkiyata onay verildi. Namlulardan birinin Almanya üzerinden hangi ülkede olduğu belirlenemeyen yabancı bir orduya ulaştığı kaydedildi.
Aynı dosyada, 22 Leopard 2 tankı şanzımanının özel şirketlerden oluşan bir ağ üzerinden aktarıldığı ve bu işlemler nedeniyle yaklaşık 4 milyon avroluk ek zarar meydana gelmiş olabileceği belirtildi.
Orduya ait yedek parçalar izinsiz kullanıldı
Soruşturma, RUAG’ın yönetimindeki ancak İsviçre ordusuna ait depolarda bulunan yedek parçaların, gerekli izinler alınmadan şirketin üçüncü taraflarla yürüttüğü ticari faaliyetlerde kullanıldığı şüphesini de gündeme getirdi.
Rapora göre, ordunun ilgili lojistik biriminin önceden onayı alınmadan 1.140 hurdaya ayırma işlemi ve 1.319 envanter değişikliği gerçekleştirildi. Daha önce İsviçre Federal Denetim Ofisi de yetersiz depo yönetiminin olası suç teşkil eden işlemleri kolaylaştırdığı sonucuna varmıştı.
Bunun yanı sıra, Leopard 2 tanklarının bakım ve onarım sözleşmelerini kazanmak amacıyla Armasuisse belgelerinin sahte olarak düzenlendiği belirtildi. Eski bir çalışanın hassas teknik çizimleri üçüncü taraflarla paylaştığı da soruşturma bulguları arasında yer aldı.
Yetkisiz üreticiler tarafından hazırlanan parçaların tanklarda kullanılmış olabileceği ihtimali üzerine Savunma Bakanlığı şüpheli parçaları kullanımdan kaldırdı. Bakanlık ayrıca Leopard 2 tanklarının operasyonel güvenliğini ve kullanılabilirliğini korumak için önlemler aldı.
Güney Afrika bağlantısı mercek altında
Soruşturmanın bir diğer ayağı, RUAG’ın Rheinmetall ile ortak olduğu Nitrochemie grubunun Güney Afrika’daki eski iştirakiyle ilgili. Raporda, bu şirketin İsviçre ve Almanya’nın katı silah ihracatı kurallarını aşmak amacıyla kullanılmış olabileceğine ilişkin işaretler bulunduğu belirtildi.
Ancak söz konusu yapı üzerinden gerçekten yasaklı ihracat işlemleri yapılıp yapılmadığı henüz kesinlik kazanmadı.
RUAG yönetimi yeni önlemler açıkladı
RUAG Yönetim Kurulu, soruşturmanın ardından şirketin organizasyon yapısının yeniden düzenlenmesini, uyum ve denetim birimlerinin güçlendirilmesini ve ihracat kontrollerinin iyileştirilmesini içeren kapsamlı bir önlem paketi açıkladı. Yönetim Kurulu Başkanı Jürg Rötheli, soruşturma sonuçlarının ardından gerekli adımların atıldığını ve şirketin yeni bir başlangıç için zemin hazırladığını savundu. Savunma Bakanı Martin Pfister de konunun sonuçları olacağını belirtti.
Skandal, İsviçre’de savaş malzemelerinin ihracatına ilişkin kuralların gevşetilmesinin tartışıldığı bir dönemde siyasi önem taşıyor.
