ZÜRİH- İsviçre’de gösterilen “Rojbaş” filminin oyuncuları Kemal Ulusoy ile Erdal Ceviz, Kürt sineması ve tiyatrosunun karşı karşıya kaldığı baskıları değerlendirdi. Ulusoy, Kürtçenin yalnızca sanat alanında değil günlük yaşamın her alanında kullanılması gerektiğini söyledi.
Yönetmenliğini Özkan Küçük yaptığı iki bin yirmi dört yapımı “Rojbaş” filmi, Kürt Dil Bayramı etkinlikleri kapsamında İsviçre’de izleyiciyle buluştu. Gösterimler, İsviçre Kürt Enstitüsü ile Winterthur Dem-Kurd tarafından Luzern, Zürih ve Winterthur kentlerinde düzenlendi.
Zürih’te gerçekleştirilen gösterime filmin oyuncularından Kemal Ulusoy ile Erdal Ceviz de katıldı. Gösterim sonrası yapılan söyleşide oyuncular, Kürt sineması ve tiyatrosunun mevcut durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kemal Ulusoy, on beş Mayıs Kürt Dil Bayramı’nı hatırlatarak, dilin halkların temel varlıklarından biri olduğunu söyledi. Kürtçenin yalnızca kültürel bir unsur değil, aynı zamanda kimlik ve yaşam biçimi olduğunu belirten Ulusoy, Kürtçe üzerindeki baskıların edebiyat, tiyatro ve sinema alanında da hissedildiğini ifade etti.
Ulusoy, “Rojbaş” filminin Türkiye’de yasaklanmasını “utanç verici” olarak nitelendirerek, Kürt sanat üretiminin yalnızca doğrudan yasaklarla değil, salon verilmemesi, izin süreçleri ve idari engellerle de baskı altına alındığını söyledi. Daha önce bazı belediyelerin kültürel çalışmalara destek verdiğini ancak kayyum uygulamaları sonrası bu alanların da daraldığını belirtti.
Filmin ortaya çıkış sürecine de değinen Ulusoy, yıllar önce birlikte çalışan birçok sanatçının farklı ülkelere dağıldığını, “Rojbaş” projesinin ise bu isimleri yeniden bir araya getirme fikriyle doğduğunu ifade etti. Filmde anlatılan hikâyelerin Kürt toplumunun gerçek yaşam deneyimlerinden beslendiğini söyleyen Ulusoy, amaçlarının yalnızca bir film yapmak değil, aynı zamanda yeniden ortak bir kültürel enerji yaratmak olduğunu dile getirdi.
Kürt tiyatrosunun tüm zorluklara rağmen güçlü bir üretim kapasitesine sahip olduğunu vurgulayan Ulusoy, Amed’de düzenlenen tiyatro festivalinin bunun önemli örneklerinden biri olduğunu belirtti. Festivalin birçok ülkeden katılımla gerçekleştiğini ve Kürt tiyatrosunun uluslararası düzeyde de ilgi gördüğünü söyledi.
Kürtçenin günlük yaşamda yeterince kullanılmadığını ifade eden Ulusoy, özellikle Avrupa’da yaşayan Kürtlere çağrıda bulundu. Kürtçenin yalnızca sanat üretiminde değil, evde, sosyal yaşamda ve günlük iletişimde de kullanılması gerektiğini belirten Ulusoy, “Bir dili yaşatan şey günlük hayattaki kullanımıdır” dedi.
Asimilasyon politikalarının giderek derinleştiğini söyleyen Ulusoy, Avrupa’da herhangi bir yasak olmamasına rağmen birçok Kürt çocuğunun anadilini bilmeden büyüdüğüne dikkat çekti. Kürt sanatçıların kendi aralarında bile çoğu zaman başka diller konuştuğunu ifade eden Ulusoy, bunun kültürel devamlılık açısından önemli bir sorun olduğunu söyledi.
Gösterim sonrası konuşan oyuncu Erdal Ceviz de tüm baskılara rağmen Kürt sineması ve tiyatrosunun üretmeye devam ettiğini belirterek, yeni projeler üzerinde çalıştıklarını ifade etti. (ANF)
