BASEL– İsviçre’de sağlık sigortası primleri son yıllarda önemli ölçüde artmasına rağmen, devlet destekleri ve sigorta tercihlerindeki değişiklikler nedeniyle ailelerin gelirlerine göre taşıdığı net prim yükü 2016-2023 döneminde büyük ölçüde sabit kaldı. Yeni araştırmaya göre orta gelirli bir ailenin primlere ayırdığı pay yüzde 6,5’ten yüzde 6,4’e geriledi.
Basel Üniversitesi bünyesindeki Basel Sağlık Ekonomisi Merkezi’nden ekonomistler Stefan Felder, Stefan Meyer ve Kurt Schmidheiny, Helsana sigortalılarına ait verileri resmi gelir verileriyle anonim biçimde karşılaştırdı. Yaklaşık 300 bin haneyi kapsayan analizde aileler gelir düzeylerine göre 10 gruba ayrıldı.
Araştırmaya göre, devlet destekleri düşüldüğünde sağlık sigortası primlerinin hanelerin gelirleri üzerindeki yükü 2016-2023 arasında farklı gelir gruplarında genel olarak değişmedi.
Primler yüzde 19 arttı
Bu dönemde düşük muafiyetli ve doktor seçiminin serbest olduğu standart sigorta modelinin primi yüzde 19 arttı. Ancak birçok sigortalının daha yüksek muafiyetli veya doktor seçimini sınırlayan daha uygun modelleri tercih etmesi, ödenen gerçek primlerin daha düşük artmasına yol açtı.
Medyan İsviçreli ailenin brüt sağlık sigortası primi 2016-2023 arasında yüzde 11 arttı. Bu, yıllık yaklaşık 750 franklık ek maliyet anlamına geliyor.
Aynı dönemde medyan brüt aile geliri ise 88 bin 875 franktan 95 bin 760 franka yükseldi. Yaklaşık 6 bin 885 franklık gelir artışı, primlerdeki yıllık 750 franklık artışın üzerinde kaldı.
Devlet destekleri de ailelerin üzerindeki yükü sınırladı. Federal ve kantonal sübvansiyonların medyan aile için yaklaşık 440 frank arttığı hesaplandı.
Çocuklu ailelerde yük yüzde 8’i aşmadı
Araştırmaya göre çocuklu ailelerde de sağlık sigortası primlerinin gelir içindeki payı 2023’te ortalama yüzde 8’i aşmadı.
En düşük gelir grubunda devlet desteği olmadan prim yükünün gelirin yüzde 20’sini aşabileceği belirtiliyor. Ancak bu gruptaki bazı ailelerin sosyal yardım ve diğer desteklerden yararlanması nedeniyle gerçek yükün yüzde 5’in altına indiği ifade ediliyor.
Bununla birlikte araştırma, 2024-2026 dönemindeki daha hızlı prim artışlarının aileler üzerindeki yükü yeniden artırmış olabileceğine dikkat çekiyor. Gelirlerin aynı hızda yükselip yükselmediği henüz kesin olarak ortaya konulmuş değil. Devlet sübvansiyonlarının artan primlerle bağlantılı olması nedeniyle bu artışın bir bölümünün kamu tarafından karşılanmış olması bekleniyor.
Bölgesel farklar dikkat çekiyor
Sağlık sigortası primlerinin aile bütçesine etkisi İsviçre’nin bölgelerine göre de önemli ölçüde değişiyor.
Ticino, Batı İsviçre’nin bazı bölgeleri ve Basel çevresinde bazı ailelerin net prim yükünün brüt gelirlerinin yüzde 10’unu aştığı belirtiliyor.
Araştırmaya göre İsviçre’nin büyük bölümünde ise 2016-2023 döneminde sağlık sigortası primlerinin aile gelirleri üzerindeki net yükünde belirgin bir artış görülmedi.
