ALMANYA– İkinci Dünya Savaşı dönemine ilişkin yeni bir araştırma, Nazi Almanyası’nda yaşayan İsviçre vatandaşlarının zorla kısırlaştırıldığını ortaya koydu. Şu ana kadar en az 31 vaka belgelendi.
Yeni araştırmalara göre, Nazi döneminde yurt dışında yaşayan İsviçre vatandaşları, özellikle zihinsel veya fiziksel engelli bireyler, zorla kısırlaştırma uygulamalarına maruz kaldı. Çalışmada bugüne kadar 31 vaka tespit edilirken, gerçek sayının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.
Araştırmayı yürüten tarihçi, vakaların büyük bölümünü İsviçre Federal Arşivleri belgeleri üzerinden ortaya çıkardı. İncelemelerde, Nazi Almanyası’nda yaşayan İsviçreli ailelerin çocuklarının “ırk sağlığı” yasaları kapsamında hedef alındığı görüldü.
Bu uygulamalar, Adolf Hitler tarafından 1934 yılında yürürlüğe konulan “kalıtsal hastalıkların önlenmesi yasası”na dayanıyordu. Söz konusu yasa, Nazi rejiminin öjeni programının temelini oluşturuyordu.
Belgelerde, bazı ailelerin çocuklarını korumak için İsviçre makamlarına başvurduğu ancak bu desteklerin sınırlı kaldığı ortaya çıktı. İsviçreli yetkililerin bazı durumlarda müdahale etmeye çalıştığı, ancak çoğu vakada ya yetersiz kaldığı ya da bilinçli şekilde harekete geçmediği ifade edildi.
Araştırmaya göre İsviçre makamları, destek verip vermeme konusunda çoğu zaman kişilerin “ahlaki” ve “toplumsal” özelliklerine göre karar verdi. Ayrıca, kısırlaştırmayı reddeden kişilerin İsviçre’ye geri gönderilmesi durumunda sosyal yardım yükü oluşturacağı endişesinin de etkili olduğu belirtildi.
Bazı resmi yazışmalarda, engelli bireylerin ülkeye dönmesi halinde “kalıcı bir sosyal yük” oluşturacağı yönünde ifadeler yer aldı. Bu yaklaşımın, dönemin İsviçre bürokrasisinde öjenik düşüncenin yaygın olduğunu gösterdiği vurgulandı.
Araştırmada yer alan örnek vakalardan birinde, Almanya’da yaşayan bir İsviçreli kadının ailesi tüm girişimlere rağmen kısırlaştırmayı engelleyemedi. Kadının, İsviçre’ye dönmek yerine ailesiyle birlikte Almanya’da kalmak zorunda kaldığı ve 1936 yılında ameliyatla kısırlaştırıldığı belirtildi.
Çalışma, Nazi döneminde yalnızca Almanya’nın değil, dönemin Avrupa’sındaki diğer ülkelerin de öjenik politikalarla dolaylı veya doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.
