APPENZELL– Appenzell Ausserrhoden kantonunda yapılan testlerde, her üç çiftlikten birinde “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddelerinin sütlerde yüksek çıktığı belirlendi. Yeni sınırlar yürürlüğe girerse bazı işletmeler kapanma riskiyle karşı karşıya kalabilir.
İsviçre’nin Appenzell Ausserrhoden kantonunda Ekim 2025 ile Mart 2026 arasında gönüllü olarak yürütülen araştırmalar, süt üretiminde dikkat çekici bir kirliliği ortaya çıkardı. Testlere katılan 169 tarım işletmesinin yaklaşık üçte birinde, “Ewigkeitschemikalie” olarak da bilinen PFAS maddelerinin sütlerde yüksek seviyede olduğu tespit edildi.
Kamu yayıncısı SRF’de yer alan habere göre; PFAS, doğada çok zor parçalanan ve insan sağlığı açısından risk oluşturabilen kimyasallar arasında yer alıyor. Bu maddeler hayvanlara yem ve su yoluyla geçerek süt gibi ürünlerde birikebiliyor. Yapılan ölçümlerde 58 işletmede, Avrupa Birliği’nin referans değeri olan kilogram başına 0.02 mikrogram sınırının aşıldığı belirlendi. Bazı örneklerde bu sınırın ciddi şekilde üzerine çıkıldığı bildirildi.
Araştırma sonuçları, kirliliğin tüm kantona yayılmadığını, özellikle iki bölgede yoğunlaştığını ortaya koydu. Bunlar, St. Gallen sınırına yakın Vorderland bölgesi ile Bühler çevresindeki Mittelland olarak açıklandı. Olası nedenler arasında geçmişte sanayiden kaynaklanan atık sular ve çevresel kalıntılar gösteriliyor.
Bu araştırmanın başlatılmasında komşu kanton St. Gallen’de yaşanan ve “Amcor olayı” olarak bilinen çevre kirliliği vakası etkili oldu. Bu olayda, yangın söndürme köpüklerinden kaynaklanan PFAS maddelerinin doğaya karıştığı ve bölge genelinde kirliliğe yol açtığı belirlenmişti.
İsviçre’de şu an için sütlerde PFAS için yasal bir üst sınır bulunmuyor. Ancak Avrupa Birliği’nin 2027’den itibaren bağlayıcı sınır değerler getirmesi bekleniyor. Bu sınırların İsviçre’de de uygulanması durumunda, limitleri aşan süt ve süt ürünlerinin satışının ve ihracatının durdurulabileceği belirtiliyor.
Yetkililer, şu anda tespit edilen 67 işletmede detaylı incelemelerin sürdüğünü açıkladı. Toprak analizleri ve su kontrolleri yapılacak, bu süreç kanton tarafından finanse edilecek. Bu çalışmalar için yaklaşık 770 bin frank bütçe ayrıldı.
Çiftçiler ve kanton yetkilileri ise federal hükümete çağrıda bulunarak ani yasaklar yerine uygulanabilir çözümler talep etti. Çünkü mevcut tabloya göre bazı işletmeler için bu kimyasal kirlilik sorunu, doğrudan ekonomik varlıklarını tehdit eden bir krize dönüşmüş durumda.
