CENEVRE– Birleşmiş Milletler (BM), çocukları ve gençleri sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumak için sadece yasakların veya yaş sınırlamalarının yeterli olmadığını açıkladı. BM İnsan Hakları Ofisi’ne göre sorunun çözümü, platformların nasıl tasarlandığına ve nasıl çalıştığına doğrudan müdahale edilmesini gerektiriyor.
“Sorumluluk sadece ailelere bırakılamaz”
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, devletlerin teknoloji şirketlerinden platformlara güvenlik unsurlarını en baştan entegre etmelerini istemesi gerektiğini söyledi.
Türk’e göre çocukların korunması yükü yalnızca ailelere ve çocuklara bırakılmamalı. Devletler ve şirketler bu konuda daha aktif sorumluluk üstlenmeli.
Sadece yasak çözüm değil
BM açıklamasında, sosyal medya yasaklarının tek başına “her şeyi çözen bir yöntem” olmadığı vurgulandı. Erişimin sınırlandırılmasının, platformlar güvenli hale getirilmediği sürece yeterli olmayacağı belirtildi.
“Bağımlılık üreten tasarımlar” hedefte
BM özellikle sosyal medya platformlarındaki bazı tasarım özelliklerine dikkat çekti. Bunlar arasında:
- sonsuz kaydırma (scroll)
- sürekli bildirim gönderilmesi
- algoritmaların kullanıcıyı içerikte tutacak şekilde çalışması
Bu tür sistemlerin düzenlenmesi veya sınırlandırılması gerektiği ifade edildi.
Şirketlere daha sıkı denetim çağrısı
BM ayrıca teknoloji şirketlerinin daha sıkı kurallara tabi olması gerektiğini belirtti. Platformların yol açabileceği zararlar konusunda daha fazla sorumluluk taşımaları gerektiği vurgulandı.
Ayrıca çevrim içi reklamlar ve kullanıcı verilerine dayalı içerik sistemlerinin de daha sıkı denetlenmesi gerektiği ifade edildi.
Yaş doğrulama tartışması
Bazı ülkeler (örneğin Avustralya) sosyal medya için yaş sınırlamaları uygulamaya başladı veya planlıyor. Ancak BM, bu sistemlerin tek başına yeterli olmadığını belirtiyor.
Açıklamada, yaş doğrulama sistemlerinin hatalı çalışabileceği ve bunun hem çocukları korumada yetersiz kalabileceği hem de kullanıcıların özel hayatını gereksiz şekilde ihlal edebileceği ifade edildi.
BM’ye göre asıl hedef, sadece erişimi kısıtlamak değil; sosyal medya platformlarının yapısal olarak daha güvenli hale getirilmesi. Bu nedenle hem devletlere hem de teknoloji şirketlerine kapsamlı düzenleme çağrısı yapılıyor
