BERN– Hollanda’da başlayan et reklamı yasağı kararı Avrupa’da tartışma yaratırken, benzer bir adımın İsviçre’de uygulanıp uygulanamayacağı gündeme geldi. Ancak yasal ve siyasi engeller bu ihtimali zorlaştırıyor.
Hollanda’nın başkenti Amsterdam, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında et ürünlerinin reklamını yasaklayan ilk başkent olmaya hazırlanıyor. 1 Mayıs’tan itibaren yürürlüğe girecek uygulama, açık hava reklamlarını kapsayacak; billboardlar, toplu taşıma durakları ve araçlar gibi kamusal alanlarda et reklamları yasaklanacak. Kararın amacı, sera gazı salımına katkı sağlayan tüketimi azaltmak ve 2050’ye kadar beslenmede bitki temelli ürünlerin payını artırmak.
Ancak benzer bir uygulamanın İsviçre’de hayata geçirilmesi daha karmaşık görünüyor. Ülkede et sektörünün tanıtımı kamu kaynaklarıyla da destekleniyor. Et sektörünün çatı kuruluşu Proviande, her yıl federal düzeyde milyonlarca franklık destek alarak pazarlama ve reklam faaliyetleri yürütüyor. Bu destek, yerli et üretiminin teşvik edilmesi ve ithal ürünlere karşı korunması amacıyla veriliyor.
İsviçre’de et üreticileri iç talebin yaklaşık yüzde 80’ini karşılayabiliyor. Kalan kısım ise başta Avrupa ülkeleri ve Brezilya’dan ithal ediliyor. Sektör temsilcileri, reklamların amacının tüketimi artırmak değil, tüketicileri yerli ürünlere yönlendirmek olduğunu savunuyor.
Öte yandan tüketici örgütleri, kamu kaynaklarıyla finanse edilen bu tür reklamların çevre politikalarıyla çeliştiğini belirtiyor. Reklam yasağına ise temkinli yaklaşılıyor; böyle bir adımın büyük tartışmalara yol açabileceği ifade ediliyor.
İsviçre’de belediyelerin doğrudan reklam yasağı getirmesi için yasal düzenleme gerekiyor. Buna rağmen emsal kararlar da bulunuyor. Cenevre kantonuna bağlı Vernier kentinde 2023 yılında tüm ticari billboardlar kaldırıldı. Federal Mahkeme bu kararı “ekonomik özgürlüklere kabul edilebilir bir müdahale” olarak değerlendirdi.
Ancak ülkedeki doğrudan demokrasi sistemi de önemli bir engel oluşturuyor. Belediyelerin aldığı kararlar referanduma götürülebiliyor. Nitekim Cenevre’de daha önce benzer bir reklam yasağı girişimi halk oylamasında reddedildi.
Tüm bu nedenlerle, Hollanda’daki et reklamı yasağı İsviçre’de tartışılsa da, kısa vadede benzer bir uygulamanın hayata geçirilmesi zor görünüyor.
